เห็ดเข็มทอง คือ สมุนไพร ประเภทเห็ด ที่มีสรรพคุณมากมาย ได้แก่ บำรุงร่างกาย มีโปรตีนช่วยเสริมสร้างส่วนสึกหรอของร่างกาย ป้องกันการเกิดโรคมะเร็ง บำรุงระบบเลือด ปรับสมดุลเลือด บำรุงตับ ช่วยให้การขับของเสียออกจากร่างกายเป็นปกติ บำรุงระบบย่อยเห็ดเข็มทอง เห็ดเข็มเงิน สมุนไพรเห็ดเข็มทอง ยาเห็ดเข็มทอง อาหาร ช่วยให้การย่อยอาหารเป็นปกติ ลดอาการท้ออืดท้องเฝ้อ ช่วยลดไขมันในเลือด ลดความเสี่ยงการเกิดโรคไขมันอุดตันในเส้นเลือด ลดโอกาสเกิดโรคอัมพฤกษ์อัมพาต บทความนี้จะรวบรวมสรรพคุณและประโยชน์ของเห็ดเข็มทองมาให้ทราบ

ชื่อวิทยาศาสตร์ของเห็ดเข็มทอง คือ Flammulina velutipes Sing.

เห็ดเข็มทองเจริญเติบโตได้ดีในที่อากาศหนาวเย็น จึงมีชื่อสามัญภาษาอังกฤษว่า Winter mushroom หรือ เห็ดเหมันต์  นอกจากนั้นยังมีชื่อสามัญอื่นๆ เช่น Golden needle mushroom, The Golden Mushroom, Velvet stem collybia, Enoki, Enokitake หรือ Velvet agaric โดยในอดีตนิยมรับประทานกันมาหลายร้อยปีในประเทศ ญี่ปุ่น จีน ต่อมาแพร่หลายในหลายประเทศ เช่น อเมริกา ออสเตรเลีย

ลักษณะของเห็ดเข็มทอง

ดอกของเห็ดเข็มทองจะมีลักษณะเป็นกลุ่ม ขึ้นหลายดอกคล้ายช่อ หมวกดอกโค้งนูนลง สีเหลืองออกทอง ขนาดของเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1-5 เซนติเมตร ก้านของดอกจะมีสีเหลือง โคนก้านจะมีสีน้ำตาลออกเข้มดำ ก้านยาว 3-12 เซนติเมตร พิมพ์สปอร์ (Spore print) หรือ ละออกสปอร์จะมี สีขาว สปอร์รูปทรงไข่ปลายมนมีสีขาว ขนาด 5-8 คูณ 3-4 ไมโครเมตร ปัจจุบันมีการพัฒนาสายพันธุ์ให้เป็นสีขาว เจริญเติบโตดี ออกดอกง่าย ผลผลิตสูง มีอายุการตลาดอยู่ได้นาน ที่นิยมรับประทานกันในปัจจุบัน

การเพาะเห็ดเข็มทอง 

การเพาะเห็ดเข็มทอง นิยมใช้ใช้ขี้เลี่อย น้ำหนักประมาณ 600 กรัมต่อถุง ใช้เวลาประมาณ 45 วัน จะได้ดอกเห็ดเต็มถุงเพาะ โดยต้องควบคุมอุณหภูมิที่ 23±3 องศาเซลเซียส สำหรับหัวเชื้อเห็ดเข็มทอง เตรียมโดยการเลี้ยงเส้นใยเจริญบนอาหาร พี ดี เอ ให้เส้นใยมีสีขาวจนเต็มจานแก้วเลี้ยงเชื้อ ประมาณ 10 วัน ที่อุณหภูมิ 23±3 องศาเซลเซียส จากนั้นนำเส้นใยมาบ่มให้เจริญเต็มเมล็ดข้าวฟ่าง ที่ผ่านการนึ่งฆ่าเชื้อแล้ว ประมาณ 100 กรัม ในเวลาประมาณ 12 วัน ที่อุณหภูมิ 23±3 องศาเซลเซียส แล้วจึงนำเมล็ดข้าวฝ่างไปเพาะเลี้ยงในถุงเพาะต่อไป

สรรพคุณของเห็ดเข็มทอง

นอกจากจะนิยมรับประทานเห็ดเข็มทองเป็นอาหารแล้ว การรับประทานเห็ดเข็มทองเป็นประจำจะมีสรรพคุณบำรุงระบบต่างๆของร่างกาย ได้แก่

  • จากงานวิจัยพบว่า ในเห็ดเข็มทองมีสารสำคัญมีฤทธิ์ในการป้องกันและยับยั้งการเกิดโรคมะเร็ง ในอวัยวะต่างๆได้ดี
  • มีธาตุเหล็กอยู่มาก จึงช่วยให้ร่างกายแข็งแรง เกิดความสมดุลภายในร่างกาย โดยเฉพาะระบบเลือดต่างๆ การสร้างเม็ดเลือดแดง
  • บำรุงระบบขับสารพิษออกจากร่างกาย โดยช่วยให้ระบบการทำงานของตับสามารถทำงานได้เป็นปกติดี ลดโอากาสการเกิดโรคตับแข็ง โรคตับโต โรคไขมันพอกตับ
  • ในเห็ดเข็มทองมีไฟเบอร์สูง ดังนั้นเมื่อรับประทานเป็นประจำ จะช่วยป้องกันและรักษาโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง และลดความเสี่ยงการเกิดโรคมะเร็งลำไส้
  • บำรุงระบบน้ำย่อย ช่วยขับน้ำดี ทำให้กระเพาะสามารถย่อยอาหารได้ดีขึ้น และไม่เป็นกระเพาะอักเสบ ลดการเกิดอาการท้องอืดท้องเฝ้อได้ดี
  • ช่วยกระตุ้นระบบขับถ่ายให้ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ห่างไกลจากโรคเกี่ยวกับระบบขับถ่ายอย่างริดสีดวงทวาร เป็นต้น
  • ช่วยขับสารพิษออกจากลำไส้ ทำให้ลำไส้สะอาด
  • ช่วยลดระดับคอเลสเตอรอลและไขมันที่สะสมอยู่ในเส้นเลือด ลดความเสี่ยงการเกิดโรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันอุดตันเส้นเลือด โรคอัมพฤกษ์อัมพาต
  • ช่วยลดความอ้วนได้ดี เหมาะสำหรับทำอาหารควบคุมน้ำหนัก สำหรับผู้ที่มีน้ำหนักตัวเกิน

ประโยชน์ของเห็ดเข็มทอง

มีการนำเห็ดเข็มทอง มาประกอบอาหาร และมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ เพื่อมาใช้ประโยชน์มากมาย ได้แก่

  • นำมาเป็นวัตถุดิบประกอบอาหารเมนูต่างๆ เช่น ยำรวมมิตรเห็ดเข็มทอง ต้มยำทะเลเห็ดเข็มทอง ราดหน้าหมี่กรอบเห็ดเข็มทอง สุกี้เห็ดเข็มทอง กุ้งอบวุ้นเส้นเห็ดเข็มทอง แกงจืดเห็ดเข็มทอง โกยซีหมี่เห็ดเข็มทอง เป็นต้น
  • นำมาทำเป็นอาหารว่าง เช่น เห็ดเข็มทองอบเนย เห็ดเข็มทองทอดกรอบ เห็ดเข็มทองอบกรอบโรยผงปรุงรส เป็นต้น
  • นำมาทำเป็นยาลดความอ้วน บรรจุในรูปแคปซูล