หนุมานประสานกาย สมุนไพร สรรพคุณของหนุมานประสาทกาย คือ รักษาโรคทางเดินหายใจ รักษาโรคบทางเดินอาหาร ขับพิษ ห้ามเลือด รักษาแผล โทษของหนุมานประสาน เป็นอย่างไร

หนุมานประสานกาย ว่านอ้อยช้าง ชิดฮะลั้ง Edible-stemed Vine

สรรพคุณของต้นหนุมานประสานกาย ช่วยรักษาแผลสด แก้ไอ รักษาโรคภูมิแพ้ รักษาวัณโรค แก้ร้อนใน ขับเสมหะ แก้อาการตกเลือด แก้เส้นเลือดฝอยในสมองแตก เป็น ไม้พุ่ม เจริญได้ดีในดินทั่วไป ทุกประเภท ขยายพันธุ์โดย การเพาะเมล็ด ตอนกิ่ง และปักชำ นิยมปลูก เป็น สมุนไพร ไม้ประดับ และ ไม้กันยุง บทความนี้ จะรวบรวม สรรพคุณ และ ประโยชน์ ของ หนุมานประสานกาย ให้ทราบ

ชื่อวิทยาศาสตร์ของหนุมานประสานกาย คือ Schefflera leucantha R.Vig. อยู่ในวงศ์ เดียวกับ เล็บครุฑ ( ARALIACEAE ) ชื่อสามัญ ภาษาอังกฤษ คือ Edible-stemed Vine ชื่อท้องถิ่น ได้แก่ ว่านอ้อยช้าง ( ภาษาจังหวัดเลย ), ชิดฮะลั้ง กุชิดฮะลั้ง ( ภาษาจีนกลาง ) มีถิ่นกำเนิดในเอเชีย เจริญได้ดี ในที่ร้อนชื้น ต้องการน้ำปานกลาง ทนแดด ต้องการแสงมาก พบได้ทั่วไปทุกภาคของประเทศไทย นิยมปลูกเป็น สมุนไพร ประจำบ้าน และ กันยุง

ลักษณะพฤกษศาสตร์ของหนุมานประสานกาย 

หนุมานประสานกาย เป็น สมุนไพร ประเภท ไม้พุ่ม ความสูงไม่เกิน 4 เมตร ลำต้นกลม เรียบ ไม่มีหนาม ขยายพันธุ์ โดย การเพาะเมล็ด การปักชำ ตอนกิ่ง การชำควบแน่น ทนแดดได้ดี ต้องการน้ำปานกลาง ลักษณะใบ ใบกระจายแบบนิ้วมือ มีประมาณ 8 ใบ รูปยาวรี ปลายแหลม แต่ละใบ มีความกว้างประมาณ 1.5-3 ซม. และ มีความยาวประมาณ 5-8 ซม. ผิวใบเรียบมัน ลักษณะดอก มีเป็นช่อ แต่ละดอกมีขนาดเล็ก สีเขียว เหลืองนวล ช่อหนึ่งยาวได้ประมาณ 3-5 นิ้ว ลักษณะผล ผลรูปทรงกลม ขนาดเล็ก มีน้ำมาก มีความกว้างประมาณ 4-5 มม. และ มีความยาวประมาณ 5-6 มม. ผลอ่อนสีเขียว เมื่อแก่สุก จะเปลี่ยนเป็นสีแดงสด

สรรพคุณของหนุมานประสานกาย

หนุมานประสานกาย มี สารสำคัญ ที่มีฤทธิ์ทางยา ในการยับยั้งการไหลของเลือด การติดเชื้อที่บาดแผล การหดตัวของผิวหนัง ทำให้แผลสดหายเร็วขึ้น นอกจากนั้น ยังมี ตัวยาสำคัญ ที่แก้อาการแพ้ต่างๆ โดยเฉพาะ ภูมิแพ้อากาศ ช่วยขยายหลอดลม ทำให้หายใจได้ดีขึ้น ในผู้ป่วยที่เป็น โรคหอบหืด และ ยังมี สรรพคุณ อื่นๆอีกมากมาย ได้แก่

  • สรรพคุณ บำรุงระบบไหลเวียนโลหิต ช่วยทำให้เลือดลมเดินสะดวก
  • สรรพคุณรักษา โรคหอบหืด แพ้อากาศ เป็นภูมิแพ้ โดยการ นำใบประมาณ 1 กำมือ มาต้มกับน้ำ 3 แก้ว เคี้ยวจนน้ำระเหย เหลือ 1 ใน 3 ใช้ดื่ม เช้าเย็น ประมาณ สองเดือน อาการหอบหืด จะหายไป เมื่อหายแล้ว ให้เลิกดื่มทันที เพราะ อาจจะมีฤทธิ์สะสมที่ตับได้
  • ช่วยรักษาโรคระบบทางเดินหายใจติดเชื้อ โรคหลอดลมอักเสบ และ ปอดอักเสบ จากการติดเชื้อ ทำให้ จำนวนเชื้อลดลง ลดอาการบวม ของอวัยวะระบบทางเดินอาหาร
  • ช่วยรักษาวัณโรคปอด ลดอาการไอเรื้อรัง ทำให้ไอน้อยลง หายใจได้คล่องขึ้น
  • ใช้เป็นยาแก้ไอ โดย ตำใบให้ละเอียด ผสมเหล้า เล็กน้อย ละลายน้ำสะอาด ใช้แทนยาแก้ไอได้ดี
  • แก้ร้อนใน แก้เจ็บคอ และ คออักเสบ เคี้ยวใบสดๆ แล้วค่อยๆกลืน
  • รักษาแผลในปาก เช่น แผลร้อนใน โดยเคี้ยวใบสดๆ แล้วค่อยๆกลืน เวลาเช้าเย็น จนอาการดีขึ้น
  • ช่วยขับเสมหะได้ดี นำใบมาต้มดื่ม กรองเอาเฉพาะน้ำ ดื่มจนอาการดีขึ้น
  • ใช้เป็นย่รักษา โรคกระเพาะอาหาร และ ลำไส้อักเสบ โดยใช้ทั้งต้น ต้มดื่มเช้าเย็น
  • ใช้น้ำยาง ใส่แผลสด ทำให้แผลแห้งเร็ว
  • แก้ช้ำใน แก้อาการอักเสบ บวม
  • รักษาเส้นเลือดฝอยในสมองแตก ที่จะเสี่ยงเป็นอัมพาต ใช้ส่วนใบ ช่วยกระจายเลือด ไม่ให้คลั่ง
  • รักษาโรคไข้หวัดใหญ่ ไอกรน แผลในปอด เยื่อหุ้มปอดอักเสบ ปอดมีหนอง

ข้อควรระวังการใช้หนุมานประสานกายเป็นยา  

สมุนไพร หนุมานประสานกาย ไม่ได้มีแต่คุณประโยชน์ แต่ยังมีโทษ หากไม่เข้าใจ และ ระมัดระวังการใช้ ผู้ใช้จะต้องศึกษาทำความเข้าใน ถึงข้อกำหนดต่างๆ ก่อนใช้ เพื่อความปลอดภัย ได้แก่

  • หญิงตั้งครรภ์ ควรหลีกเลี่ยง เพราะ อาจะส่งผลถึงทารกในครรภ์ได้
  • ผู้ป่วยโรคหัวใจ เพราะ มีฤทธิ์ โดยตรงต่อหัวใจ กระตุ้นการทำงานของหัวใจ
  • ผู้ที่มีไข้สูง เพราะ อาจจะทำให้ไข้ไม่ลด เพราะ ไปกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดมากเกินไป
  • หลังออกกำลังกาย ไม่ควรกินหนุมานประสานกาย เพราะ จะทำให้หัวใจเต้นเร็วเกินไป
  • ไม่ควรใช้ หนุมานประสานกาย ตัวเดียว เป็นยาเดี่ยว ติดต่อกันนานเกินไป เมื่ออาการหายดี ควรหยุดใช้ หากต้องการใช้เป็นยาดื่มบำรุง จะต้องใช้ตามตำรับ ยาสมุนไพรไทย เพราะ จะได้มีฤทธิ์ของสมุนไพรชนิดอื่น มาลดทอนฤทธิ์ซึ่งกันและกัน

ตัวยาสำคัญในหนุมานประสานกาย

หนุมานประสานกาย มีตัวยา ที่ถูกนำมาวิเคราะห์ทางเคมี และ แยกสารสำคัญออกมาแล้ว ได้แก่

  • สารประกอบเชิงซ้อน ต่างๆ ได้แก่ Butulinic acid, D-glucose, D-Xylose, Oleic acid, L-rhamnose
  • สารซาโปนิน( Saponins )  ได้จากการสกัด จากใบ หนุมานประสานกาย มีฤทธิ์ขยายหลอดลมแต่ไปกดหัวใจ เป็นสารต้าน ทำหน้าที่ลดการหลั่ง สารที่ก่อให้เกิดการแพ้ คือ ฮีสตามีน และ สารเมซโคลิน
  • สารออกฤทธิ์ โดยตรงที่หัวใจ เพิ่มการบีบตัวของหัวใจ ทำให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น
  • สารเร่งการหดตัวของบาดแผล ทำให้แผลปิดสนิท หายเร็วขึ้น

การใช้ประโยชน์ของหนุมานประสานกาย

นอกจากจะใช้ หนุมานประสานกาย เป็น ยาสมุนไพร ยังสามารถ ใช้ประโยชน์อื่นๆอีก ได้แก่

  • ปลูกเป็นไม้ประดับ เพราะ เป็นพืชที่ปลูกเลี้ยงง่าย ไม่ต้องการการดูแลรักษามาก ดอกมีความความสวยงาม ผลเมื่อสุกสีแดงสด สวย สามารถปลูกในกระถางได้ ไม่ต้องกานพื้นที่มาก ทนแดดได้ดี สามารถปลูกกลางแจ้งได้
  • ปลูกเพื่อป้องกันยุง สามารถนำใบของ หนุมานประสานกาย มาทำเป็นยากันยุงได้ โดย ตากใบให้แห้ง หั่นเป็นชิ้นเล็กๆ ผสมกับน้ำมะพร้าว สัดส่วน 1 ต่อ 1 ต้มด้วยไฟแรง ประมาณ 5 นาที กรองเอากากออก ทิ้งไวจนเย็น สามรถนำมาทาเป็นยากันยุงได้ดี ออกฤทธิ์นานหลายชั่วโมง เหมาะสำหรับ ผู้ที่แพ้ยากันยุงที่ทำมาจากสารเคมี ใช้ทดแทนกันได้ดี
  • ใช้เป็น สมุนไพรยาสามัญประจำบ้าน แก้เจ็บคอ แก้ไอ เด็ดใบเคี้ยว สะดวก ไม่ต้องผ่านการต้ม