ตังกุย คือ สมุนไพร สำคัญในตำรับสมุนไพรจีนโบราณ มีสรรพคุณบำรุงร่างกายมากมาย บำรุงกำลังวังชา บำรุงเพิ่มสมรรถภาพทางเพศ บรรเทาอาการปวดเมื้อยร่างกาย ลดอาการปวดประจำเดือน แก้อาการไข้ อาการสะอึก รักษาโรคหอบหืด บำรุงระบบทางเดินอาหาร ตังกุย เป็นไม้ล้มลุก ที่มีอายุได้หลายปี มีความสูงไม่มาก ไม่เกิน 1 เมตร เจริญได้ดีในที่สูง อากาศหนาวเย็น นิยมปลูกใน ประเทศ ญี่ปุ่น เกาหลี เวียดนาม และ จีน บทความนี้จะรวบรวมสรรพคุณและประโยชน์ของตังกุย มาให้ทราบกัน

ตังกุย สมุนไพรตังกุย รากตังกุย โกฐเชียง

ชื่อวิทยาศาสตร์ของตังกุย

คือ Angelica sinensis (Oliv.) Diels จัดอยู่ในวงศ์เดียวกับผักชี ( APIACEAE หรือ UMBELLIFERAE ) สมุนไพรตังกุย มีชื่อในภาษาไทยว่า “ โกฐเชียง ” ซึ่งหมายถึงส่วนของ รากแขนง ของต้นตังกุย

ลักษณะพฤกษศาสตร์ของตังกุย 

เป็น สมุนไพร ประเภทพืชล้มลุกที่มีอายุหลายปี มีความสูง ไม่เกิน 1 เมตร ลำต้นมีลักษณะตั้งตรง เนื้อไม้ภายในมีลักษณะอวบแน่นเป็นทรงกระบอก ชอบเจริญเติบโตได้ดีในบริเวณที่อยู่ในระหว่างเขตหนาวกับเขตร้อน ชอบอากาศที่เย็นชื้น พบมากในภาคกลางของประเทศจีน มักขึ้นตามป่าดิบเขา ที่มีน้ำไหลผ่าน เช่น ในมณฑลเสฉวน กุ้ยโจว ไต้หวัน  เหอเป่ย ส่านซี และ ยูนนาน ส่วนที่นิยมนำมาใช้เป็นยา คือ ส่วนราก ซึ่งมีความยาว 15-25 ซม. ผิวด้านนอกมีสีน้ำตาลออกสีเหลือง เนื้อเหนียว มีกลิ่นฉุน มีรสชาติหวานอมขม และมีความเผ็ดเล็กน้อย

สรรพคุณของตังกุย 

ตังกุย เป็น สมุนไพร ที่มีสรรพคุณมากมาย ได้แก่ สรรพคุณบำรุงร่างกาย บำรุงระบบต่างๆภายในร่างกาย บรรเทาอาการป่วยและอาการผิดปกติในร่างกาย รักษาโรคต่างๆ และเป็นยาอายุวัฒนะ

  • สมุนไพรบำรุงร่างกาย บรรเทาอาการปวดเมื่อย อ่อนล้า
  • สรรพคุณบำรุงสมอง
  • สรรพคุณบำรุงตับ
  • สรรพคุณบำรุงต่อมน้ำเหลือง
  • ช่วยกระตุ้นการทำงานของหัวใจ
  • บรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะ หูอื้อ ใจสั่น
  • รักษาโรคนอนไม่หลับ
  • รักษาอาการชา มือเย็น
  • รักษาอาการไข้ 
  • รักษาโรคท้องอืด ท้องเฟ้อ
  • รักษาโรคท้องผูก อุจจาระแข็ง ช่วยให้ขับถ่ายง่ายขึ้น
  • รักษาโรคบิด 
  • สรรพคุณกระตุ้นอารมณ์ทางเพศ
  • รักษาโรคตับอักเสบเรื้อรัง
  • รักษาอาการฟกช้ำดำเขียว
  • สรรพคุณยาบำรุงโลหิต ฟอกเลือดให้ดีขึ้น รักษาโรคโลหิตจาง คนที่มีปริมาณเลือดมีน้อย เลือดสีจางอ่อน
  • สมุนไพรตังกุย มีวิตามินบี 12 จำนวนมาก จำเป็นต่อการสร้างเลือด
  • สรรพคุณเพิ่มความเปล่งปลั่ง มีน้ำมีนวล ทำให้ผิวพรรณดี
  • มีฤทธิ์สลายเลือดคั่งต่างๆได้ดี
  • ยาแก้ประจำเดือนเป็นพิษ ลดอาการปวดท้องประจำเดือน อันมาจากการหดตัวของมดลูก
  • สรรพคุณช่วยเสริมฤทธิ์ของฮอร์โมนเพศหญิง
  • สรรพคุณช่วยขับน้ำคาวปลา
  • ช่วยมดลูกเข้าอู่ได้ดีและเร็วขึ้น
  • รักษาซีสต์ในมดลูกหรือรังไข่
  • พบว่า ตังกุย อยู่ในตำรับยาโบราณ คือ “ ยาหอมเทพจิตร ” และ  “ ยาหอมนวโกฐ ” ซึ่งสรรพคุณแก้ลมวิงเวียน แก้คนที่มีอาการหน้ามืด ตาลาย หัวใจสั่น คลื่นเหียน คลื่นไส้อาเจียน และ ช่วยแก้ลมจุกแน่นในท้อง
  • พบตังกุยในตำรับ “ ยาธาตุบรรจบ ” ช่วยบรรเทาอาการท้องอืดเฟ้อ อาการอุจจาระไม่ปกติ ช่วยแก้ อาการท้องเสีย ในชนิดที่ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อโรคต่างๆ

การใช้ตังกุยเพื่อเป็นยา

สูตรของปรมาจารย์แพทย์จีน ชื่อ จางจ้งจิ่ง มีสรรพคุณช่วยบำรุงโลหิต เพิ่มความร้อนให้กระเพาะอาหาร ขับความเย็นออก แก้อาการปวด รักษาภาวะอ่อนเพลีย เหนื่อนล้า อาการปวดท้องของสตรีหลังจากคลอด ซึ่งมีลักษณะปวดเกร็ง

  • นำรากตังกุย น้ำหนัก ประมาร 6-15 กรัม
  • นำมาต้มกับน้ำสะอาดใช้ดื่มเป็นยา
  • หรือ ใช้เป็นเครื่องประกอบอาหาร เช่น ต้มกับข้าวทำเป็นโจ๊กก็ได้
  • ถ้าหาก ตังกุยเป็นยาผง หรือ สารสกัดของเหลว ให้ใช้ในขนาดวันละ 4.5-9 กรัม เท่านั้น

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง

ดอกคำฝอย สมุนไพรบำรุงเลือด สรรพคุณบำรุงสตรี... ดอกคำฝอย คือ สมุนไพร ที่มีสรรพคุณบำรุงสตรี บำรุงระบบไหลเวียนโลหิต ป้องกันการเกิดโรคหัวใจ ลดไขมันในเส้นเลือด ใช้เป็นยาลดความอ้วนได้ นิยมนำส่วนของดอก เกสร กลีบดอกที่เหลือจากผล เมล็ด ...
กวาวเครือขาว สมุนไพร สรรพคุณเพิ่มขนาดหน้าอก ยาอายุวัฒนะ... กวาวเครือขาว ( White kwao krua ) คือ สมุนไพร พืชไม้เลื้อยชนิดหนึ่ง คุณประโยชน์และสรรพคุณของกวาวเครือขาว มากมายโดยเฉพาะสำหรับเพศหญิง มีฤทธิ์คล้ายฮอร์โมนเพศหญิง ทำให้ผู้หญิมีน้ำมีนวล...
รากสามสิบ สมุนไพรสาวร้อยผัว สรรพคุณกระตุ้นอารมณ์... รากสามสิบ คือ สมุนไพร ที่หมอยาโบราณนิยมใช้ เพื่อบำรุงสมรรถภาพทางเพศ ทั้งในชายและหญิง เชื่อกันว่า เมื่อกินรากสามสิบ ไม่ว่าจะอายุเท่าไรแล้ว ก็ยังสามารถมีลูกมีผัวได้ตลอด อายุเท่าไรก็ย...
ฝาง สมุนไพรบำรุงเลือด สรรพคุณรักษาอาการผิดปกติต่างๆในสต... ฝาง คือ สมุนไพร ไม้ยืนต้น ที่ใช้เปลือกไม้นำมาทำเป็นยาสมุนไพร สรรพคุณมากมาย เช่น บำรุงร่างกาย บำรุงเลือด บำรุงหัวใจ บำรุงสตรี แก้อาการผิดปกติต่างๆ แก้ไข้ แก้พิษต่างๆ แก้ปวด แก้ประจำ...

ฝาง คือ สมุนไพร ไม้ยืนต้น ที่ใช้เปลือกไม้นำมาทำเป็นยาสมุนไพร สรรพคุณมากมาย เช่น บำรุงร่างกาย บำรุงเลือด บำรุงหัวใจ บำรุงสตรี แก้อาการผิดปกติต่างๆ แก้ไข้ แก้พิษต่างๆ แก้ปวด แก้ประจำเดือนเป็นพิษ รักษาโรคไต โรคหอบหืด เป็นตัวยาสำคัญใน ตำรายาพระโอสถพระนารายณ์ ตำรับยาหอมอินทจักร และ ตำรับยาจันทลีลา ต้นฝาง เจริญได้ดีในดินที่ร่วนซุย พบได้ทั่วไปในป่าละเมาะ ป่าเต็งรัง ป่าดิบแล้ง และ ตามป่าใกล้เขาหินปูน บทความนี้จะรวบรวม สรรพคุณ และ ประโยชน์ ของ ฝาง มาให้ทราบกัน

ฝาง ฝางเสน ฝางส้ม ฝางแดง

ชื่อวิทยาศาสร์ของฝาง

คือ Caesalpinia sappan L. ฝาง จัดอยู่ในวงศ์ย่อยเดียวกับราชพฤกษ์ ( CAESALPINIOIDEAE หรือ CAESALPINIACEAE ) มีชื่อสามัญสากลว่า Sappan และ Sappan tree มีชื่อท้องถิ่นภาษาไทยมากมาย เรียกตามแต่ละท้องถิ่น เช่น , ฝางส้ม ( ภาษาจังหวัดกาญจนบุรี ), ฝางเสน ( ใช้มากในกรุงเทพฯ และ ภาคกลาง ), ขวาง, ฝางแดง, หนามโค้ง ( ภาษาถิ่นจังหวัดแพร่ ), ง้าย ( ภาษาท้องถิ่น กะเหรี่ยง และจังหวัดแม่ฮ่องสอน )

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของฝาง

ฝาง คือ สมุนไพร ประเภทไม้ยืนต้น ขนาดกลางๆ ต้นไม่สูงมาก มีความสูงได้สูงสุดประมาณ 13 เมตร ชอบแดด ขยายพันธุ์โดยใช้เมล็ด พบได้ทั่วประเทสไทย ตามป่าละเมาะ ป่าเต็งรัง ป่าดิบแล้ง และ ป่าตามเขาหินปูน ใบเป็นใบประกอบ มีลักษณะแบบขนนกสองชั้น ใบออกเรียงสลับกัน คล้ายใบมะขาม ดอก ออกเป็นช่อ แยกแขนง ออกที่ปลายกิ่ง และ ตามซอกใบ โดยเฉพาะปลายกิ่ง กลีบดอกสีเหลืองมี กลีบ 5 กลีบ ลักษณะออกรูปไข่กลับหัว  ผล เป็น ลักษณะฝัก ออกรูปไข่กลับ มีลักษณะฝักแบน มีความแข็ง และ เป็นจะงอยแหลม มีสีเป็นสีน้ำตาลเข้ม

สรรพคุณของฝาง

ใช้ แก่นไม้ ที่มีสีแดงเข้ม และ มีรสขมหวานจะเรียกว่า “ ฝางเสน ” แต่ ถ้าแก่นไม้เป็นสีเหลืองส้ม และ มีรสฝาดขื่นจะเรียกว่า “ ฝางส้ม ” มีสรรพคุณมากมาย เช่น บำรุงร่างกาย บำรุงสตรี และ แก้อาการผิดปกติต่างๆ ได้มากมายได้แก่

  • สรรพคุณแก้ธาตุพิการ
  • ใช้รักษาโรคความดันโลหิตสูง
  • ใช้ยารักษาวัณโรค
  • ใช้เป็นยาบำรุงร่างกายทั้งบุรุษ และ สตรี
  • ใช้เป็นยาแก้กษัย
  • ใช้เป็นยาบำรุงโลหิต และ ใช้ปรุงเป็นยาบำรุงโลหิตของสตรี
  • ช่วยให้เลือดไหลเวียนได้สะดวก แก้อาการหัวใจขาดเลือด
  • ใช้เป็นยาแก้ไข้หวัด ไข้ตัวร้อน
  • ใช้เป็นยาแก้ไข้ทับระดู
  • สรรพคุณแก้อาการร้อนใน
  • สรรพคุณแก้เสมหะ ขับเสมหะ
  • แก้อาการไอ
  • ใช้เป็นยารักษาโรคหืดหอบ
  • ใช้รักษาอาการท้องร่วง ท้องเสีย
  • ใช้รักษาโรคนิ่ว
  • ใช้เป็นยารักษาอาการประจำเดือนมาไม่เป็นปกติของสตรี
  • ใช้บรรเทาอาการปวดมดลูกหลังการคลอดบุตร
  • ใช้เป็นยาช่วยคุมกำเนิดได้ดี
  • ใช้เป็นยาขับหนองใน และ ฝีอักเสบได้ดี
  • สรรพคุณ สมาน และ รักษาบาดแผลได้ดี
  • ใช้แก่นเป็นยาทารักษาโรคผิวหนัง และ ฆ่าเชื้อโรคได้ดี
  • ใช้เป็นยาแก้ปวด แก้อาการบวม แก้อาการฟกช้ำดำเขียว แก้ช้ำในได้ดี
  • แก้อาการอ่อนเพลีย ปวดเมื้อยเนื้อตัวได้ดี แก้อาการปวดหลังปวดเอว
  • ใช้ทำยาบำรุงหลังการคลอดบุตรของสตรี

วิธีเตรียมฝางเพื่อทำยาเป็นขับโลหิตระดูของสตรี

  • ช่างฝางเสน ปริมาร 15 กรัม และ แก่นขี้เหล็ก 7.5 กรัม
  • นำไปต้มกับน้ำสะอาด จนน้ำเปลี่ยนสี
  • ใช้ดื่มก่อนประจำเดือนมา ช่วยทำให้ประจำเดือนไม่มีกลิ่นเหม็น และ มาสม่ำเสมอตรงเวลา บำรุงโลหิต

วิธีเตรียมฝางเพื่อทำยารักษาอาการประจำเดือนมาไม่เป็นปกติ 

  • เตรียมวัตถุดิบ ได้แก่ แก่นฝางแห้งปริมาณ 70 กรัม ผงโกฐน้ำเต้าปริมาณ 30 กรัม และ น้ำประสานทองบดเป็นผงปริมาณ 15 กรัม
  • นำมาต้มกับน้ำสะอาด จนละลายดี เติมเหล้าเข้าผสมตามชอบ
  • ใช้ดื่มครั้งละแก้ว 2 ครั้งต่อวัน รักษาให้ประจำเดือนมาปกติได้ดี

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง

กระชาย สมุนไพรไทย สรรพคุณอายุวัฒนะ... กระชาย คือ สมุนไพร ประเภทพืชล้มลุกที่มีเหง้าคล้าย ขิง ข่า มีสรรพคุณ บำรุงร่างกาย บำรุงอวัยวะภายในหลายระบบ และ ยังเป็นส่วนประกอบของสูตรยาสมุนไพรโบราณมากมาย ที่สำคัญเป็นยาอายุวัฒนะที...
ตังกุย สมุนไพรบำรุงมดลูก สรรพคุณบำรุงเลือด... ตังกุย คือ สมุนไพร สำคัญในตำรับสมุนไพรจีนโบราณ มีสรรพคุณบำรุงร่างกายมากมาย บำรุงกำลังวังชา บำรุงเพิ่มสมรรถภาพทางเพศ บรรเทาอาการปวดเมื้อยร่างกาย ลดอาการปวดประจำเดือน แก้อาการไข้ อา...
จันทน์เทศ สรรพคุณบำรุงหลายระบบ ประโยชน์รักษาโรคระบบทางเ... จันทน์เทศ คือ สมุนไพร มีสรรพคุณ ขับพิษต่างๆ แก้อาการท้องเสีย รักษาโรคบิด ตามตำราการแพทย์แผนจีน มีสรรพคุณบำรุงไต ระงับอาการท้องร่วงเรื้อรังได้ดี เพื่อประสิทธิภาพของระบบย่อยอาหาร ลดอ...
กวาวเครือขาว สมุนไพร สรรพคุณเพิ่มขนาดหน้าอก ยาอายุวัฒนะ... กวาวเครือขาว ( White kwao krua ) คือ สมุนไพร พืชไม้เลื้อยชนิดหนึ่ง คุณประโยชน์และสรรพคุณของกวาวเครือขาว มากมายโดยเฉพาะสำหรับเพศหญิง มีฤทธิ์คล้ายฮอร์โมนเพศหญิง ทำให้ผู้หญิมีน้ำมีนวล...
สมุนไพรต่างๆ
หมามุ่ย เม็ดหมามุ่ย เมล็ดหมามุ่ย ต้นหมามุ่ย
หมามุ่ย
หญ้าแพะหงี่ สมุนไพรหญ้าแพะหงี่ Horny goat weed ยาหญ้าแพะหงี่
หญ้าแพะหงี่
ว่านชักมดลูก สมุนไพรชักมดลูก ยาว่านชักมดลูก ต้นว่านชักมดลูก
ว่านชักมดลูก
มะเขือเทศ สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรถคุณของมะเขือเทศ
มะเขือเทศ
ม้ากระทืบโรง สมุนไพรม้ากระทืบโรง ยาม้ากระทืบโรง ยาดองม้ากระทืบโรง
ม้ากระทืบโรง
โสม โสมเกาหลี โสมขาว สมุนไพรโสม
โสม
กวาวเครือขาว กวาวเครือ หัวกวาวเครือขาว สมุนไพรกวาวเครือขาว
กวาวเครือขาว
โด่ไม่รู้ล้ม ว่านโด่ไม้รู้ล้ม สมุนไพร สมุนไพรไทย
โด่ไม่รู้ล้ม
ถั่งเช่า ตังถั่งเช่า สมุนไพร สมุนไพรจีน
ถั่งเช่า
โรคและการรักษาโรค
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคอ้วน
โรคอ้วน
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคหัวใจและหลอดเลือด
โรคหัวใจและหลอดเลือด
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคระบบประสาทและสมอง
โรคระบบประสาทและสมอง
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคตา
โรคตา
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคหูคอจมูก
โรคหูคอจมูก
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคทางเดินอาหาร
โรคระบบทางเดินอาหาร
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคทางเดินหายใจ
โรคระบบทางเดินหายใจ
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคติดเชื้อ
โรคติดเชื้อ
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคติดต่อ
โรคติดต่อ
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคระบบฮอร์โมน
โรคระบบต่อมไร้ท่อ
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคไต
โรคไต
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคข้อและกระดูก
โรคข้อและกระดูก
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคภูมิแพ้
โรคภูมิแพ้
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคมะเร็ง
โรคมะเร็ง
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคในช่องปาก
โรคในช่องปาก
แนะนำโรคน่าสนใจ
โรคมะเร็ง มะเร็งตับ โรคตับ โรคมะเร็งตับ
โรคมะเร็งตับ
โรคมะเร็งปอด โรคมะเร็ง โรคระบบทางเดินหายใจ โรคไม่ติดต่อ
โรคมะเร็งปอด
มะเร็งลำไส้ใหญ่ โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ โรคระบบทางเดินอาหาร โรคมะเร็ง
โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่
มะเร็งต่อมน้ำเหลือง คอบวม โรคมะเร็ง โรคระบบต่อมไร้ท่อ
โรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง
มะเร็งเม็ดเลือดขาว โรคมะเร็ง โรคไม่ติดต่อ โรคระบบเลือด
โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว
มะเร็งกระเพาะอาหาร โรคมะเร็ง โรคระบบทางเดินอาหาร โรคไม่ติดต่อ
โรคมะเร็งกระเพาอาหาร