ผักชีฝรั่ง คือ สมุนไพรประเภทผักกินใบ ที่นิยมรับประทานเป็นเครื่องเคียงดับกลิ่นคาวในอาหารไทยหลายชนิด เนื่องจากมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว นอกจากนั้นยังมีสรรพคุณและประโยชน์ต่อร่างกายมากมาย เช่น บำรุงร่างกายขจัดสารอนุมูลอิสระ บำรุงกระดูกและฟัน ผักชีฝรั่ง หอมเป หอมป้อม ผักชีดอยบำรุงระบบขับสารพิษออกจากร่างกาย บำรุงระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย รักษาอาการหวัด รักษาอาการท้องอืดท้องเฝ้อ บำรุงผิวพรรณให้สดใสอ่อนวัย บทคามนี้จะรวบรวมประโยชน์และสรรพคุณของผักชีฝรั่งมาให้ทราบกัน

 ชื่อวิทยาศาสตร์ของผักชีฝรั่ง คือ Eryngium foetidum L.

ผักชีฝรั่ง ถูกจัดอยู่ในวงศ์ของผักชี (APIACEAE หรือ UMBELLIFERAE) ตามระบบอนุกรมวิธาน โดยมีชื่อสามัญภาษาอังกฤษ เรียกว่า Culantro หรือ Long coriander หรือ Sawtooth coriander ผักชีฝรั่งมีชื่อท้องถิ่นภาษาไทย อื่นๆ เรียกตามแต่ละพื้นที่อีกมากมาย เช่น หอมป้อมกูลวา ผักชีดอย  ผักจีฝรั่ง หอมป้อมกุลา ผักจีดอย ห้อมป้อมเป้อ (ภาษาถิ่นจังหวัดเชียงใหม่ และภาคเหนือ), มะและเด๊าะ (ภาษาถิ่นจังหวัดแม่ฮ่องสอน), ผักชีใบเลื่อย (ภาษาถิ่นจังหวัดขอนแก่น และพิจิตร), หอมน้อยฮ้อ (ภาษาถิ่นจังหวัดอุตรดิตถ์), หอมป้อม หอมเป (ภาษาถิ่นจังหวัดชัยภูมิ), ผักหอมเทศ ผักหอมเป (ภาษาถิ่นจังหวัดเลยและขอนแก่น), หอมป้อมเปอะ (ภาษาถิ่นจังหวัดกำแพงเพชร)

ลักษณะพฤกษศาสตร์ของผักชีฝรั่ง 

ผักชีฝรั่ง เป็นสมุนไพรขนาดเล็ก เป็นพืชอายุสั้น หรือ พืชล้มลุก มีกลิ่นหอมเฉพาะตัวไม่เหมือนผักชนิดอื่น มีใบยาวและมีสีเขียวอ่อน ขอบใบมีลักษณะเป็นหยักคล้ายฟันเลื่อย นิยมนำใบมารับประทานเป็นอาหาร หรือ มาทำเป็นยาสมุนไพร มีถิ่นกำเนิดที่ทวีปอเมริกาใต้ ปัจจุบันมีการปลูกเพื่อเป็นอาหารและยาอยู่ทั่วโลก โดยมีคุณค่าทางอาหารประกอบด้วย สารสำคัญต้านอนุมูลอิสระ เบตาแคโรทีน วิตามินต่างๆ เช่น วิตามินเอ วิตามินบี 1 วิตามินบี 2 วิตามินบี 3 วิตามินซี และแร่ธาตุ ได้แก่ ธาตุแคลเซียม ธาตุเหล็ก และอื่นๆอีกมากมาย

สรรพคุณของผักชีฝรั่ง

เนื่องจากผักชีฝรั่งเป็นผักที่เรารับประทานเป็นประจำ ทั้งรับประทานสด และนำมาประกอบอาหาร แต่หลายท่านยังไม่ทราบว่า ผักชีฝรั่งยังมีสรรพคุณเป็นสมุนไพร บำรุงร่างกายด้านต่างๆ ได้แก่

  • บำรุงร่างกายให้สดชื่นดูอ่อนกว่าวัย เพราะ มีสารต้านอนุมูลอิสระ (สารชะลอความแก่ของเซลล์) เมื่อร่างกายแข็งแรงการติดเชื้อหรือโรคร้ายต่างๆจะยากขึ้น
  • เนื่องจากในใบของผักชีฝรั่ง มีแคลเซียมสูง ทำให้การรับประทานผักชีฝรั่งเป็นประจำ จะช่วยบำรุงกระดูกและฟันให้แข็งแรง
  • มีงานวิจัยชี้ว่าผักชีฝรั่งมีฤทธิ์ยับยั้งเซลล์มะเร็ง และป้องกันการเกิดโรคมะเร็งได้ดี
  • บำรุงการไหลเวียนโลหิต ทำให้ลดความเสี่ยงการเกิดโรคความดันโลหหิตสูง
  • บำรุงการทำงานของต่อมไทรอยด์ ทำให้การปรับสมุลแร่ธาตุในร่างกายเป็นปกติ
  • มีแร่ธาตุบำรุงผิวพรรณ มีวิตามินสูง บำรุงเส้นผม และเล็บให้แข็งแรง
  • รักษาสมดุลในร่างกายทั้งสมดุลแร่ธาตุ สมดุลเกลือแร่ของร่างกาย
  • กระตุ้นการทำงานของเซล์ให่ร่างกาย
  • บรรเทาอาการปวดต่างๆ เช่น ปวดศีรษะและปวดตามร่างกาย
  • ช่วยขับของเสียออกจากร่างกายทางรูขุมขน ทำให้เหงื่อออกมากขึ้น รูขุมขนเปิดมากขึ้น
  • เมื่อมีอาการไข้ การรับประทานผักชีฝรั่งสามารถลดอาการไข้ได้
  • สรรพคุณลดหวัด ขับเสมหะ ลดน้ำมูก
  • เมื่อนำน้ำคั้นผักชีฝรั่งมาดื่ม สามารถเป็นยาระบายอ่อนๆได้
  • สรรพคุณขับลมในระบบทางเดินอาหาร ได้แก่ กระเพาะ ลำไส้
  • รักษาอาการท้องอืดท้องเฟ้อ
  • รักษาอาการอาหารเป็นพิษ
  • ขับของเหลวออกจากร่างกาย รักษาโรคปัสสาวะขัด
  • ช่วยแก้ผดผื่นคันตามผิวหนัง อาการแพ้ที่ผิวหนังให้ลดลง
  • มีฤทธิ์ทางยา ใช้ฆ่าเชื้อโรคต่างๆ ทั้งเชื้อแบคทีเรีย และเชื้อรา
  • รักษาเมื่อแมลงกัดต่อย หรือถูกงูกัด ใช้แก้พิษได้ดี
  • ใช้รักษาแผลเรื้อรัง แผลติดเชื้อ โดยตำให้ละเอียดและนำมาพอกบริเวณที่เป็นแผล
  • ใช้ในการห้ามเลือด กรณีที่เป็นแผลเลือดไหล ให้เลือดหยุดไหลเร็วขึ้น
  • แก้อาการฟกช้ำ บวม เขียว จากการกระแทก โดยนำมาพอก
  • เสริมธาตุเหล็กให้กับร่างกาย ช่วยให้การผลิตเม็ดเลือดที่ไขกระดูกดีขึ้
  • บำรุงสตรีให้นม ให้มีน้ำนมเยอะขึ้น และมีสรรพคุณน้ำนมสมบูรณ์
  • บำรุงระบบสืบพันธุ์ของร่างกาย ปรับสมดุลฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับระบบสืบพันธุ์
  • ใช้ระงับกลิ่นในช่องปาก ลดปริมาณแบคทีเรียในช่องปาก ลมหายใจสดชื่น

ข้อควรระวังการรับประทานผักชีฝรั่ง 

ถึงแม้ว่า ผักชีฝรั่งจะมีสรรพคุณมากมาย แต่การรับประทานจะต้องใช้ความระมัดระวัง เพราะ ในใบของผักชีใรั่งจะมีการสะสมของสารที่เรียกว่า กรดออกซาลิก ( Oxalic acid ) ซึ่งเป็นสารที่ไปกระตุ้นการสะสมตะกอนแคลเซียมในระบบทางเดินอาหาร ทำให้เกิดโรคนิ่วในไตหรือในกระเพาะปัสสาวะ จะทำให้เกิดอาการปัสสาวะขัด ปัสสาวะแสบ หรือ ปวดท้องน้อย การรับประทานควรสลับกับผักชนิดอื่น ไม่ควรรับประทานทุกวันติดต่อกันเป็นเวลานานจะสามารถช่วยลดความเสี่ยงได้ดี

ผักกระเฉด คือ สมุนไพร ประเภทพืชน้ำ ที่มีสรรพคุณ บำรุงระบบต่างๆของร่างกายมากมาย ได้แก่ บำรุงระบบการมองเห็น ระบบขับพิษของร่างกาย ระบบภูมิคุ้มกันร่างกาย ระบบกระดูกและฟัน ระบบสืบพันธุ์ ระบบเลือดและการผลิตเม็ดเลือด บำรุงระบบขับถ่าย ผักกระเฉด ผักเฉด ผักกระเฉดน้ำ สรรพคุณผักกระเฉดบรรเทาอาการไข้ ปวดเมื้อย อาการปวดศีรษะ ป้องกันโรคท้องผูก ท้องอืดได้ดี ผักกระเฉดยังมีวิตามินและแร่ธาตุสูง มีประโยชน์ต่อร่างกาย บทความนี้จะรวบรวมสรรพคุณและประโยชน์ของผักกระเฉดมาให้ทราบกัน

ชื่อวิทยาศาสตร์ของผักกระเฉด คือ Neptunia oleracea Lour.

ผักกระเฉด จัดอยู่ในวงศ์เดียวกับถั่ว ( FABACEAE หรือ LEGUMINOSAE ) มีชื่อสามัญภาษาอังกฤษ คือ Water mimosa ชื่อท้องถิ่นภาษาไทยอื่นๆ ได้แก่ ผักรู้นอน หรือ ผักกระเฉด( ภาษาถิ่นใช้มากในภาคกลาง ) ผักกระเสดน้ำ ( ภาษาอีสาน ใช้มากในจังหวัดยโสธร, จังหวัดอุดรธานี และภาคอีสาน ), ผักหนอง ( ภาษาถิ่นใช้มากในภาคเหนือ ), ผักหละหนอง ( ภาษาถิ่นจังหวัดแม่ฮ่องสอน ) ผักฉีด ( ภาษาถิ่นของภาคใต้ )  ผักกระเฉดจัดเป็น พืชที่เกิดตามผิวน้ำ ลำต้นเป็นปล้อง ใบคล้ายใบต้นกระถิน โดยในเวลากลางคืน ใบจะสามารถหุบได้ มีลำต้นลอยน้ำสีขาว เรียกว่านมผัก ผยุงให้ลอยน้ำได้ มีรากงอกออกมา เรียกหนวด มีดอกขนาดเล็กสีเลือง มีผักภายในมีเมล็ด ประมาณ 10 เมล็ด

ข้อควรระวังการรับประทานผักกระเฉด 

ผักกระเฉด พบได้ตามแหล่งน้ำต่างๆ ทำให้อาจจะมีการเข้าไปปะปนของพยาธิ สัตว์น้ำต่างๆ เช่น ปลิงน้ำ ซึ่งไข่สามารถทนความร้อนได้มาก แม้จะทำให้สุกก่อนรับประทาน ดังนั้น ควรล้างให้สะอาด และต้มให้สุกด้วยความร้อนก่อนรับประทาน นอกจากนั้น ในแหล่งน้ำใกล้เขตการเกษตร อาจจะมีสารเคมีการเกษตรปะปนได้ การรับประทานควรแน่ใจเรื่องความสะอาด และความร้อนที่พอเพียงในการประกอบอาหาร โดยเฉพาะอาหารประเภทยำที่นิยมใส่ผักกระเฉด แต่การประกอบอาหารแค่ลวดพอสุกเท่านั้น ซึ่งอาจจะไม่เพียงพอต่อสุขอนามัย

สรรพคุณของผักกระเฉด 

ผักกระเฉดมีคุณค่าทางอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกายมากมาย เช่น ธาตุแคลเซียม (Ca) สูงมาก นอกจากนี้ยังประกอบไปด้วย เส้นใย (Fiber) ธาตุเหล็ก (Fe) ธาตุฟอสฟอรัส (P) วิตามินเอ เบตาแคโรทีน วิตามินบี 3 วิตามินซี นอกจากนั้นยังมีสรรพคุณอื่นอีกมากมาย ได้แก่

  • สรรพคุณบำรุงร่างกาย และช่วยขับสารพิษที่ตับได้ดี
  • รักษาอาการปวดศีรษะ วินเวียนศีรษะ
  • ผักกระเฉดมีฤทธิ์เป็นยาเย็น ช่วยดับพิษร้อนได้ เช่น อาการไข้สูง หรือ ตัวร้อน บรรเทาอาการได้เป็นอย่างดี
  • สรรพคุณช่วยแก้พิษไข้ เมื่อรับประทานผักกระเฉดจะช่วยลดพิษได้ดี
  • บรรเทาอาการปวดตามอวัยวะต่างๆ เช่น อาการปวดฟัน อาการปวดเมื้อยตามตัว อาการปวดหลัง
  • ช่วยขับเสมหะ ลดอาการได ทำให้หายใจได้สะดวกขึ้น
  • ลดลมในกระเพาะ ลดอาการท้องอืด ท้องเฝ้อ
  • รักษาโรคกามโรค อาการคันในร่มผ้า
  • ลดอาการปวดแสบปวดร้อน จากแมลงสัตว์กัดต่อย
  • ใช้ถอนพิษเมื่อได้รับสารพิษ หรือเมื่อเกิดอาการเมาเมื่อได้รับสารพิษ
  • ช่วยบำรุงและรักษาสายตา ระบบการมองเห็นเนื่องจากผักกระเฉดมีวิตามินเอสูง
  • บำรุงกระดูกและฟันให้แข็งแรง ช่วยป้องกันการเกิดโรคกระดูกพรุน เหมาะสำหรับผู้สูงอายุ เพราะในผักกระเฉดมีแคลเซียมสูง
  • ช่วยสร้างเม็ดเลือดแดงให้เป็นปกติ และช่วยป้องกันโรคโลหิตจางได้ดี เนื่องจากมีธาตุเหล็กสูง
  • สามารถช่วยป้องกันโรคท้องผูกได้ดี เนื่องจากมีไฟเบอร์หรือกากใยสูง
  • ช่วยป้องกันการเกิดโรคตับอักเสบเสริมสร้างภูมิต้านทาน
  • ปรับสมดุลร่างกายให้ปกติ ลดธาตุไฟลดความร้อนในร่างกาย

ประโยชน์ของผักกระเฉด

ผักกระเฉด มีรสชาติอร่อย นิยมใช้ในการประกอบอาหารโดยเฉพาะประเภทยำ เนื่องจากเป็นการเพิ่มสีสรร สร้างเนื้อสัมผัสกรอบ กลิ่นหอม เมนูที่นิยม ได้แก่ ผักกระเฉดทอดไข่สามรส ยำวุ้นเส้นผักกระเฉด  ผักกระเฉดผัดน้ำมันหอย  แกงส้มผักกระเฉดปลาช่อนทอด เส้นหมี่ผัดกระเฉดกุ้ง  ผัดหมี่กระเฉดผัดผักกระเฉดไฟแดง เป็นต้น

เคล็ดลับความอร่อยของผักกระเฉด

การใช้ผักกระเฉดประกอบอาหาร มีเคล็ดลับ คือ เลือกซื้อผักกระเฉดที่มียอดอ่อน เนื่องจากหากแก่มากไปจะเหนียวและเหม็ยเขียวได้ ยอดอ่อนจะมีความกรอบและอร่อยมากกว่าผักกระเฉดแก่มาก นิยมนำมาต้มก่อนนำไปประกอบอาหาร โดยควรใส่เกลือลงไปในน้ำเล็กน้อย ไม่ควรลวกนานเกินไป เพราะจะทำให้ผักกระเฉดเหนียวไม่อร่อย เมื่อลวกแล้วใส่ลงไปในน้ำเย็นทันที อาจจะใช้น้ำแข็งช่วยโปะ ทำให้ผักกระเฉดกรอบ นุ่มคงรสชาติอร่อยได้ดี

อาการเจ็บ อาการปวด อาการของโรค อาการป่วย
อาการปวด
อาการแพ้ อาการป่วย อาการของโรค อาการ
อาการแพ้
อาการของโรค อาการป่วย คลื่นไส้ อาเจียน
อาการคลื่นไส้อาเจียน
อาการเหนื่อยล้า อาการอ่อนเพลีย อาการของโรค อาการป่วย
อาการอ่อนเพลีย

สมุนไพร คือยาที่ได้จากธรรมชาติ ใช้ในการรักษาโรคและบำรุงร่างกาย สมุนไพรที่ได้จากพืช จะใช้ส่วนต่างๆของพืช เช่น ใบ ดอก ผล เปลือกผล เมล็ด เปลือกเมล็ด ราก หัว ต้น แก่น กระพี้ เนื้อไม้ เปลือกไม้ เป็นต้น
หมามุ่ย เม็ดหมามุ่ย เมล็ดหมามุ่ย ต้นหมามุ่ย
หมามุ่ย
หญ้าแพะหงี่ สมุนไพรหญ้าแพะหงี่ Horny goat weed ยาหญ้าแพะหงี่
หญ้าแพะหงี่
ว่านชักมดลูก สมุนไพรชักมดลูก ยาว่านชักมดลูก ต้นว่านชักมดลูก
ว่านชักมดลูก
มะเขือเทศ สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรถคุณของมะเขือเทศ
มะเขือเทศ
ม้ากระทืบโรง สมุนไพรม้ากระทืบโรง ยาม้ากระทืบโรง ยาดองม้ากระทืบโรง
ม้ากระทืบโรง
โสม โสมเกาหลี โสมขาว สมุนไพรโสม
โสม
กวาวเครือขาว กวาวเครือ หัวกวาวเครือขาว สมุนไพรกวาวเครือขาว
กวาวเครือขาว
ถั่งเช่า ตังถั่งเช่า สมุนไพร สมุนไพรจีน
ถั่งเช่า
โรคและการรักษาโรค คือ ความผิดปกติของร่างกายที่ส่งผลต่อร่างกายและจิตใจ โรคต่างๆ เป็นอย่างไร อาการของโรค การรักษาโรค ชนิดของโรค
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคอ้วน
โรคอ้วน
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคหัวใจและหลอดเลือด
โรคหัวใจและหลอดเลือด
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคระบบประสาทและสมอง
โรคระบบประสาทและสมอง
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคตา
โรคตา
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคหูคอจมูก
โรคหูคอจมูก
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคทางเดินอาหาร
โรคระบบทางเดินอาหาร
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคทางเดินหายใจ
โรคระบบทางเดินหายใจ
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคติดเชื้อ
โรคติดเชื้อ
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคติดต่อ
โรคติดต่อ
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคระบบฮอร์โมน
โรคระบบต่อมไร้ท่อ
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคไต
โรคไต
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคข้อและกระดูก
โรคข้อและกระดูก
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคภูมิแพ้
โรคภูมิแพ้
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคมะเร็ง
โรคมะเร็ง
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคในช่องปาก
โรคในช่องปาก