เท้ายายม่อม คือ สมุนไพร สรรพคุณ บำรุงระบบกล้ามเนื้อ ให้มีแรงมีกำลัง บำรุงระบบขับถ่าย กระตุ้นความอยากอาหาร ในผู้ป่วยที่เบื่ออาหาร รวบรวม ประโยชน์ของเท้ายายม่อม

เท้ายายม่อม สมุนไพรเท้ายายม่อม แป้งเท้ายายม่อม ยาเท้ายายม่อม

เท้ายายม่อม คือ สมุนไพร ประเภทหัว ที่มีสรรพคุณ บำรุงร่างกายหลายระบบ เช่น บำรุงระบบกล้ามเนื้อ ให้มีแรงมีกำลัง บำรุงระบบขับถ่าย บำรุงระบบทางเดินอาหาร บำรุงระบบประสาท ต้านเชื้อโรค ลดอาการไข้ แก้พิษ ขับพิษ แก้อาการแพ้ต่างๆ

สรรพคุณสมานแผล ทำให้แผลหายเร็วขึ้น กำจัดเชื้อราตามผิวหนัง ช่วยฟื้นฟูร่างกาย ให้พลังงานในผู้ป่วยระยะฟื้นตัว ช่วยกระตุ้นความอยากอาหาร ในผู้ป่วยที่เบื่ออาหาร บทความนี้จะรวบรวม สรรพคุณ และ ประโยชน์ของเท้ายายม่อม มาให้ทราบกัน

ชื่อวิทยาศาสตร์ของเท้ายายม่อม คือ Tacca leontopetaloides (L.) Kuntze อยู่ในวงศ์เดียวกับกลอย (DIOSCOREACEAE) ชื่อสามัญ คือ East Indian arrow root ชื่อท้องถิ่น ตามสถารที่ต่างๆ ได้แก่ บุกรอ (ชื่อท้องถิ่นจังหวัดตราด), สิงโตดำ (ชื่อท้องถิ่นกรุงเทพฯ), นางนวล (ชื่อท้องถิ่นจังหวัดตราดระยอง), ไม้เท้าฤาษี (ชื่อท้องถิ่นใช้มากในภาคกลาง), ท้าวยายม่อม, ว่านพญาหอกหลอก เม้ายายม่อม เป็น ไม้ล้มลุกอายุหลายปี ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ดหรือการแยกหัว พบได้ทั่วเอเชีย แอฟริกา หมู่เกาะแปซิฟิก ไปจนถึงออสเตรเลีย ในประเทศไทยพบได้ทั่วไป แต่พบน้อยในภาคอีสาน

ลักษณะพฤกศาสตร์ของเท้ายายม่อม

  • ลำต้น อยู่เหนือดินมีความสูงได้ถึง 1.5 เมตร ถึง 2 เมตร  แต่ที่ใช้ประโยชน์ คือ ส่วนหัวที่อยู่ใต้ดิน เป็นลักษระต่างๆ ที่พบมาก ได้แก่ รูปกลม กลมแบน หรือรูปรี โดยมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางขนาดประมาณ 0.5-4 นิ้ว
  • ใบ มีลักษณะ เป็นใบขนาดใหญ่ และ เว้าลึก และ เป็นรูปลักษระคล้ายฝ่ามือ โดยที่ปลายแยกออกเป็นแฉก มี 3 แฉก
  • ดอก เป็นช่อ ก้านดอก มีสีม่วงอมเขียว มีลาย ช่อดอกจะมี 1-2 ช่อ กลีบรวมจะเป็นสีเขียวอมเหลือง มีสีเขียวอมม่วงเข้ม ปลายกลีบมีความแหลม โคนกลีบมีเชื่อมติดกันลักษณะเป็นหลอด
  • ผล เป็นผลสดมีเนื้อ รูปเกือบกลม หรือ รูปทรงรี ปลายมีความแหลมเรียว สีเขียว พบมากบริเวณที่ อยู่ใต้ร่มเงาในป่าดิบแล้งไม่มาก ป่าผลัดใบ ดินเป็นดินทราย และตามป่าชายหาด

สรรพคุณของเท้ายายม่อม

เท้ายายม่อม นอกจากจะมีประโยชน์ ใช้ทำเป็นอาหาร ขนม ต่างๆแล้ว ยังมีสรรพคุณ บำรุงร่างกายหลากหลายระบบ ได้แก่

  • บำรุงร่างกาย ทำให้มีเรี่ยวแรง เหมาะสำหรับ ผู้พักฟื้นอาการป่วย โดยนิยมนำเหง้ามาต้มกับน้ำดื่ม
  • รักษาอาการเบื่ออาหาร ทำให้มีความอยากอาหารมากขึ้น เพมาะ สำหรับผู้ที่ร่างกายซูบผอม ให้น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น โดยนำแป้งเท้ายายม่อม มาละลายกับน้ำดิบ ใส่น้ำตาลกรวด ตั้งไฟกวนจนสุก แล้วนำมาให้คนไข้รับประทาน
  • แก้ร้อนใน ขับพิษร้อน ช่วยเพิ่มความชุ่มชื่นให้กับร่างกาย
  • รักษาแผลในระบบทางเดินอาหาร โดยเฉพาะ คนที่ป่วยเป็นโรคกระเพาะอาหาร ช่วยสมานแผลในกระเพาะอาหาร ให้หายเร็วขึ้น ลดอาการปวดแสบปวดร้อนในกระเพาะอาหาร
  • รักษาสมดุลทางด้านจิตใจ ช่วยบำรุงระบบประสาท ลดความเครียดจากการทำงาน
  • ใช้ส่วนรากมาทำเป็นยาลดไข้ และขับเสมหะ ในผู้ป่วยติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ หรือ โรคหวัด
  • ใช้เป็นสมุนไพรดับร้อน ลดธาตุไฟ เรียนว่าเป็นยาเย็น
  • ใช้เป็นสมุนไพรห้ามเลือด สามารถนำแป้งเท้ายายม่อมมาโรยที่บาดแผล ให้เลือดหยุดไหลได้เร็วขึ้น
  • สามารถใช้เป็นยาแก้พิษ จากแมลงต่างๆสัตว์ที่กัดต่อย เช่น พิษจากผึ้ง พิษเมื่อโดยแมงกะพรุนไฟ โดย นำส่วนหัว หรือ ราก มาฝนกับน้ำมะนาว ใช้ทาบริเวณที่โดยต่อย
  • ใช้เป็นยาแก้ผดผื่นคัน อาการแพ้ต่างๆ ผื่นแดงตามผิวหนัง ใช้แป้งเท้ายายม่อม มาละลายกับน้ำแล้วมาใช้ โดยทาบริเวณที่เกิดอาการ
  • ใช้เป็นยาแก้ฝี ช้ำ ใช้ถอนพิษออกจากร่างกาย โดย ใช้แป้งเท้ายายม่อม นำมานวดกับน้ำอุ่น ให้พอเป็นยางเหนียว ๆ แล้วใช้เป็นยาพอกบริเวณที่เป็นแผล จะช่วยทำให้แผลหายเร็วขึ้น ลดอาการแสบได้ดี
  • ใช้ฆ่าเชื้อรา ที่ป็นสาเหตุของกลิ่นอับในเท้า เท้าเหม็น โดยนำมาโรยที่ถุงเท้า ลดกลิ่นอับเหม็นได้เป็นอย่างดี

ประโยชน์ของเท้ายายม่อม

  • ใช้เป็นอาหาร โดยนำมาเป็นส่วนผสมของอาหารที่ต้องใช้แป้งเพื่อสร้างความหนืด ใช้ทดแทนแป้งมัน เพราะ มีคุณค่าทางอาหารมากกว่า มีสรรพคุณ พร้อมให้พลังงาน มีความหอม มีความต้านทานต่อกรดในกระเพาะ ทำให้ผู้ที่บริโภคมีความอิ่มท้อง ในอาหารหลายชนิดที่ใช้แป้งมัน สามารถใช้แป้งเท้ายายม่อมทดแทนได้เลย มีความหนืดจะน้อยกว่าแต่มีประโยช์มากกว่าแป้งมัน
  • รับประทานส่วนดอกและยอดอ่อน นิยมนำมาพัด โดยใส่น้ำกะทิสดลงไป กลายเป็นอาหารพื้นบ้าน เรียกว่า ผัดกะทิเท้ายายม่อม รสชาติอร่อยกลมกล่อม
  • ใช้เป็นเครื่องสำอาง นำมาใช้ทาหน้า ทำให้หน้าขาว ผิวพรรณสดใส ลดสิวฝ้า โดยนิยมผสมกับน้ำผึ้ง ทำเป็นครีมพอกหน้า ทิ้งไว้สักครู่แล้วค่อยล้างออก

สูตรการทำแป้งเท้ายายม่อม

จะเห็นได้ว่า แป้งเท้ายายม่อม มีสรรพคุณและประโยชน์มากมาย แต่การได้มาซึ่งแป้งเท้ายายม่อม จะต้องมีวิธีทำเพื่อให้ได้แป้งคุณภาพ นำมาใช้เป็นยาและบริโภค โดยวิธีการทำ ได้แก่

  • ขุดหัวจากต้นเท้ายายม่อม นำมาล้างน้ำให้สะอาด แช่ทิ้งไว้ โดยหัวเท้ายายม่อม น้ำหนัก 5 กิโลกรัม จะสามารถทำแป้งเท้ายายม่อมได้ประมาณ 1 กิโลกรัม
  • ใช้ที่ขูด ขูดเนื้อของหัวเท้ายายม่อมให้เล็กละเอียด (วิธีโบราณ) หรือ ปัจจุบัน สามารถใช้เครื่องปั่นความเร็วสูงแทนได้
  • ขยี้จนแป้งแยกออกจากกาก แล้วนำแป้งที่แยกได้มาวางทิ้งไว้ 1 คืน ให้ตกตะกอน ทน้ำสีเหลืองที่ลอยอยู่ข้างบนทิ้ง ใส่น้ำใหม่ลงไปกวนให้เข้ากัน ทิ้งไว้ 1 คืน โดยให้ทำเช่นนี้ประมาณ 3-4 ครั้ง จนน้ำที่ลอยอยู่ด้านบนแป้งเป็นสีใส
  • นำแป้งสีขาวขุ่นที่นอนก้นอยู่ข้างล่าง มาตากบนถาด ใช้มือคลึงและบี้ให้ขนาดของก้อนแป้งเล็กลง ให้เหลือก้อนแป้งน้อยที่สุด แล้วนำมาตากแดดไว้จนกว่าจะแห้ง
  • เมื่อตากแดดจนแห้ง ก็จะได้แป้งที่มีลักษณะเป็นก้อนเล็ก ๆ สามารถใช้ตะแกรงร่อนแป้งได้ เพื่อให้ได้แป้งเนื้อละเอียดมากขึ้น แล้วให้นำมาเก็บใส่ในภาชนะที่ปิดสนิทเพื่อป้องกันความชื้น โดยสามารถเก็บไว้ใช้ได้นานหลายเดือน

แก้วมังกร คือ สมุนไพร ผลไม้ รสชาติอร่อย สรรพคุณมากมาย มีประโยชน์ต่อร่างกาย ช่วยขับถ่าย ช่วยเผาพลาญพลังงาน เพิ่มภูมิคุ้มกันโรค บำรุงเลือด มีสารต้านอนุมูลอิสระ บำรุงผิวพรรณ บทความนี้รวบรวม สรรพคุณและประโยชน์ของแก้วมังกร มาให้ทราบกัน

แก้วมังกร ผลไม้แก้วมังกร dragon fruit สมุนไพรแก้วมังกร

ชื่อวิทยาศาสตร์ของแก้วมังกร คือ  Hylocereus undatus (Haw) Britt. Rose. มีชื่อสามัญ คือ  Dragon fruit หรือ Pitaya ภาษาไทยเรียกว่า แก้วมังกร เป็นพืชตระกูลเดียวกับกระบองเพชร ถิ่นกำเนิดในแถบอเมริกากลาง ในเอเชีย มีการเริ่มนำเข้ามาปลูกในประเทศเวียดนาม เมื่อร้อยปีก่อน จนได้รับความนิยมมาก พร่กระจายไปปลูกประเทศต่างๆ ในอาเซียน  แหล่งปลูกในประเทศไทย แถบภาคตะวันออก เช่น จันทบุรี ชลบุรี และ จังหวัดอื่นๆ เช่น กาญจนบุรี สระบุรี และสมุทรสงคราม

ลักษณะพฤกษศาสตร์ของแก้วมังกร

ต้นแก้วมังกร เป็นพืชอวบน้ำ พวกเดียวกับกระบองเพชร ต้องการน้ำน้อย ไม่ต้องการดูแลมาก มีอายุหลายปี ให้ผลผลิตตลอดเกือบทั้งปี ตั้งแต่มีนาคมถึงเดือนพฤศจิกายน มีศัตรูที่ทำลายผลผลิตสำคัญ คือ หนู มีโรคและแมลงรบกวนน้อย ลักษณะผล เป็น ผลไม้ที่มีรูปร่างกลมรี เปลือกมีสีแดง เเนื้อเป็นสีขาวหรือแดง มีเมล็ดคล้ายเมล็ดแมงลักฝังอยู่ทั่วผล ที่นิยมปลูกมี 3 สายพัรธุ์ คือ แก้วมังกรพันธุ์เนื้อขาวเปลือกแดง แก้วมังกรพันธุ์เนื้อขาวเปลือกเหลือง แก้วมังกรพันธุ์เนื้อแดงเปลือกแดง รสชาติส่วนใหญ่จะหวานน้อย เปรี้ยวนิดหน่อย ผ่าครึ่งตักรับประทานได้ง่าย

คุณค่าทางอาหารของแก้วมังกร 

การรับประทานแก้วมังกร 100 กรัม จะได้ พลังงาน 66 กิโลแคลอรี คุณค่าทางอาหารอื่นๆ ได้แก่ วิตามินต่างๆ เช่น วิตามินB1-3 วิตามินC แร่ธาตุต่างๆ เช่น Ca K Mg P และ Fe เป็นต้น นอกจากนั้นยังมีกากใยหรือไฟเบอร์ ช่วยทำให้อิ่มท้อง และการขับถ่ายได้ดีขึ้น เหมาะสำหรับเป็นอาหารเพื่อสุขภาพ เพื่อการควบคุมน้ำหนัก เพราะ มีน้ำตาลน้อย ทำให้อิ่มท้องนาน และช่วยบำรุงผิวพรรณให้เปล่งปลั่ง สดใส ดูมีน้ำมีนวลอีกด้วย จัดเป็นสมุนไพรสำหรับสตรี

สรรพคุณของแก้วมังกร

แก้วมังกรมีสรรพคุณสำคัญ ในการบำรุงระบบขับถ่ายให้เป็นปกติ นอกจากนั้นยังมี สรรพคุณของแก้วมังกร อื่นๆอีกมากมาย ได้แก่

  • บำรุงผิวพรรณ เนื่องจากแก้วมังกร มีวิตามินอยู่จำนวนมาก จึงทำให้ผู้ที่รับประทานเป็นประจำมีผิวพรรณสดใส เปล่งปลั่ง ดูอ่อนกว่าวัย ทั้งยังมีสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยทำให้เซลล์เกิดความเสื่อมช้าลง ชะลอวัยให้อ่อนกว่าวัย
  • เป็นผลไม้คลายร้อย ลดธาตุไฟ เพิ่มธาตุน้ำ เพราะ มีน้ำเป็นส่วนประกอบมาก นำมาแช่เย็นใช้ดับร้อนได้ดี
  • เมื่อรับประทานเป็นประจำจะช่วยเสริมสร้างภูมิต้านทานให้กับร่างกาย
  • ควบคุมน้ำตาลในเลือดได้ดี เหมาะ สำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวาน ผู้ป่วยโรคอ้วน หรือ โรคความดันโลหิตสูง ให้ควบคุมน้ำหนักตัวได้ดี
  • ป้องกันการเกิดโรคหัวใจ ลดไขมันในเส้นเลือดได้ดี เมื่อรับประทานเป็นประจำ
  • บรรเทาอาการของโรคโลหิตจาง เนื่องจากมีธาตุเหล็กเป็นส่วนประกอบในเนื้อจำนวนมาก บำรุงการสร้างเม็ดเลือดให้เพิ่มมากขึ้น
  • จากผลการวิจัยพบว่า เมื่อรับประทานแก้วมังกรเป็นประจำ ช่วยลดอัตราการเกิดมะเร็งได้ดี โดยเฉพาะมะเร็งลำไส้
  • มีธาตุอาหารสำคัญเหมาะสำหรับสตรีที่กำลังให้นมบุตร ช่วยทำให้น้ำนมมีคูณภาพดี
  • มีไฟเบอร์ช่วยดูดซับสารพิษต่างๆออกจากร่างกายได้ดี และ ช่วยในการขับถ่ายให้สะดวก แก้อาการท้องผูก ปรับสมดุลของแบคทีเรียในลำไส้ ให้การขับถ่ายเป็นปกติ ลดการเกิดริดสีดวงทวารหนัก ป้องกันการเกิดโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้ดี
  • มีแคลเซียมเป็นส่วนประกอบสำคัญ ทำให้ช่วยบำรุงกระดูกและฟันให้แข็งแรง

ประโยชน์ของแก้วมังกร

  • รับประทานเป็นผลไม้สด นิยมรับประทานตอนเช้า ช่วยเรื่องการขับถ่ายได้ดี
  • นำมาทำเป็นผลไม้ฟรุตสลัด เป็นของหวานอาหารว่าง
  • แปรรูปเป็นผลไม้อบแห้ง
  • ใช้ทำเครื่องดื่มดับกระหาย เช่น สมูตตี้แก้วมังกร