โรคแพ้อากาศ ภูมิแพ้โพรงจมูก จมูกอักเสบจากภูมิแพ้


โรคแพ้อากาศ ภูมิแพ้โพรงจมูก จมูกอักเสบจากภูมิแพ้ คือ โรคอะไร กลไกการเกิดโรค ทำไมถึงแพ้ อาการมีอะไรบ้าง สาเหตุการแพ้ การตรวจโรค การรักษาป้องกันทำอย่างไร บทความนี้จะนำข้อมูลมาเสนอให้ทราบกัน

โรคแพ้อากาศ ภูมิแพ้โพรงจมูก จมุกอักเสบ แพ้ไรฝุ่น

โรคแพ้อากาศ ภูมิแพ้โพรงจมูก จมูกอักเสบจากภูมิแพ้ หรือ Allergic rhinitis คือ โรคที่พบได้บ่อยมาก ทั้งในประเทศไทยและประเทศต่างๆทั่วโลก จากการเก็บสถิติผู้ป่วยโรคนี้ พบว่า เวลา 20 ปี ที่ผ่านมา มีผู้ป่วยโรคนี้เพิ่มขึ้น มากกว่า 20 เปอร์เซนต์ สาเหตุมาจาก การเปลี่ยนแปลงของอากาศในโลก ทั้งมลพิษ วิถีการดำเนินชีวิต เพราะ มนุษย์กำลังใช้พทรัพยากรอย่างบ้าครั่ง การผลิตของโรงงานอุตสาหกรรมเพิ่มขึ้น เพื่อ ตอบสนองความต้องการมนุษย์ เราเป็นคนทำร้ายเราเองโดยไม่รู้ตัว มลพิษเพิ่มขึ้นอย่าง      มโหราฬ อุณหภูมิเฉลี่ยของโลกเพิ่มขึ้นทุกปี จากภาวะเรือนกระจก น้ำในทะเลสูงขึ้นจากน้ำแข็งที่ขั่วโลกละลาย เมืองที่อยู่ใกล้ทะเลจะค่อยๆจมลง ไม่แปลกใจที่มีผู้ทำนายว่า ไม่เกิน 20 ปี กรุงเทพมหานคร จะจมบาดาล โรคภัยต่างๆ เชื้อโรคใหม่ๆเกิดขึ้นมากมาย ต่อให้การแพทย์เจริญก้าวหน้าไปเท่าไหร่ ก็อาจจะไม่ทันกับการเปลี่ยนแปลงของโลก ทางรอดเดียวคือ การที่เราทุกคนลดการใช้ทรัพยากร ให้ความสำคัญต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น

โรคแพ้อากาศ ภูมิแพ้โพรงจมูก จมูกอักเสบจากภูมิแพ้ พบว่าเมื่ออายุมากขึ้นจะมีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคนี้มากขึ้น โดยเฉพาะวัยเรียนและวัยทำงาน เพราะเป็นช่วงที่ใช้กำลังมากที่สุดของชีวิต มีความเครียดมากที่สุด ภูมิต้านทานมักจะลดลง ประกอบกับการออกไปทำงาน การไปเรียน ทำให้สัมผัสกับอากาศภายนอกมาก เพิ่มโอกาศเสี่ยงการป่วยโรคนี้ จากข้อมูลพบว่า เพศหญิง มีการป่วยโรคนี้ มากกว่าเพศชาย ไม่แปลกใจเลยเพราะ เพศหญิงทำงานหนักมากกว่าเพศชายหลายเท่าตัว

ประเภทของโรคแพ้อากาศ ภูมิแพ้โพรงจมูก จมูกอักเสบจากภูมิแพ้

แบ่งตามสิ่งที่แพ้ ได้แก่

  • การป่วยเป็นระยะ หรือ ป่วยตามฤดูกาล จากสิ่งที่ก่อภูมิแพ้ มาตามช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง เช่น ละอองเกสร หญ้า วัชพืช ดอกไม้ เชื้อรา
  • การป่วยตลอดเวลา หรือ ป่วยทั้งปี จากสิ่งเร้าที่อยู่ในชีวิตประจำวัน เช่น ไรฝุ่น ขนสัตว์ที่เลี้ยง แมลงสาบ เชื้อรา ในบ้าน

กลไกการเกิดโรคแพ้อากาศ

มี การแบ่งเฟส การเกิดโรค ออกเป็น

  • เฟสของการสร้างภูมิต้านทาน (sensitization phase) หรือ IgE ตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้ เป็นสัญญาณในการปกป้องของร่างกาย ต่อสารก่อภูมอแพ้
  • เฟสของการเกิดอาการแฟ้ (clinical phase) เป็นช่วงของการตอบสนองของเซลล์ที่เยื่อบุจมูก มีการหลั่งสารและการเพิ่มขึ้นของเซลล์บริเวณเยื่อบุจมูก กลายเป็นการอักเสบ และ ระคายเคือง จนมีน้ำมูก อาการจามออกมา

สาเหตุการเกิดโรคแพ้อากาศ ภูมิแพ้โพรงจมูก จมูกอักเสบจากภูมิแพ้

  • จากพันธุกรรม เนื่องจาก ยีนที่เกี่ยวข้องกับการตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้ หรือ (Immune response gene: IR) สามรถส่งต่อได้ทางสายเลือด ผู้ที่มีพ่อแม่ญาจิพี่น้อง เคยป่วยด้วยโรคนี้ มักพบว่าโอกาสเสี่ยงในการเป็นโรคนี้ มากกว่า คนปกติ หลายเท่าตัว
  • สภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัย จากการสำรวจ เก็บข้อมูลมักพบว่า ผู้ป่วยโรคนี้มีสภาพแวดล้อม ที่มีสารก่อภูมิแพ้มาก เช่น ไรฝุ่นในบ้าน ภายในบ้านมีแหล่งต้นเหตุ เช่น แมลงสาบ ยุง มด แมลงวัน สิ่งต่างๆเหล่านี้ มีสารก่อภูมิแพ้ ในมูลที่ถ่ายออกมา ฟุ้งกระจายไปทั่วบ้าน หรือ ผู้ที่ต้องทำงานใกล้กับเกสรพืช เกษตรกร ต่างๆ มีความเสี่ยงสูง
  • โรคประจำตัว เช่น โรคติดเชื้อต่างๆ พบว่าภูมิต้านทานผิดปกติในกลุ่มนี้ มีโอกาสเป็นโรคนี้มากขึ้น
  • ภาวะทางจิตใต พบมากในกลุ่มผู้ป่วย โรคซึมเศร้า โรคเครียด พบ ความเสี่ยงของ อาการทางจิต ต่อ การป่วยโรคนี้
  • ความผิดปกติของกายวิภาค ของจมูก พบแต่กำเนิด ไม่สามารถแก้ไขได้

อาการ โรคแพ้อากาศ ภูมิแพ้โพรงจมูก จมูกอักเสบจากภูมิแพ้

  • อาการคัดจมูก เป็นบ่อย เป็นๆหายๆ
  • อาการมีน้ำมูกใสๆ ใช้เวลานาน อาจะเป็นชั่วโมงกว่าจะหยุดไหล
  • อาการคัน พบได้บริเวณ ตา คอ หู ภายในปาก โดยเฉพาะเพดานด้านบน
  • อาการปวดศีรษะ วินเวียน
  • อาการอักเสบในลำคอ ทำให้เสียงเปลี่ยน เพื่อนทักว่าเสียงเปลี่ยนไป
  • หายใจไม่ได้กลิ่น เพราะ เซลล์รับกลิ่น ไม่สามารถสัมผัสกับสารเคมีในอากาศได้ เพราะ มีน้ำมูกปกคลุมไว้
  • น้ำมูกในจมูกไหลลงคอ รู้สึกขมคอ
  • หากรุกรามติดเชื้อ จะเป็น โรคไซนัสอักเสบ มีน้ำมูกสีเขียวเหลือง
  • อาการหูอื้อ อึง ได้ยินเสียงไม่เต็มที่
  • อาการเจ็บคอ เหมือนมีก้อนอะไรติดอยู่ในลำคอ
  • อาการหายใจทางปาก เพราะ น้ำมูกไหลเต็มจมูก หายใจทางจมูกไม่ได้

การตรวจวินิจฉัย โรคแพ้อากาศ ภูมิแพ้โพรงจมูก จมูกอักเสบจากภูมิแพ้

การตรวจโรคนี้ เพื่อให้ทราบถึงระดับความรุนแรงของโรค และอาการของโรคอื่นแทรกซ้อน ที่พบบ่อยคือ โรคหอบหืด 

  • การสอบถามประวัติ การรักษา โรคประจำตัว ความเสี่ยต่อการเกิดโรค เช่น สภาพที่อยู่อาศัย อาชีพที่ทำงาน ประวัติการป่วยของคนในครอบครัว เพื่อพิจารณาสาเหตุของโรค
  • การตรวจร่างกาย ฟังเสียงปอดขณะหายใจเข้าออก
  • การตรวจเฉพาะเจาะจง เช่น การตรวจเลือด วัดค่าสารภูมิคุ้มกัน
  • การตรวจการแพ้ เช่น ทดสอบการแพ้ที่ผิวหนัง ต่อ สารก่อภูมิแพ้
  • การเอกซเรย์โพรงจมูก ดูลักษณะความผิดปกติ การอักเสบของไซนัส
  • การตรวจช่องจมูกอย่างละเอียด เช่น การส่องกล้องภายใน ดูกายวิภาคของจมูก เยื่อบุต่างๆ

การรักษา โรคแพ้อากาศ ภูมิแพ้โพรงจมูก จมูกอักเสบจากภูมิแพ้

การรักษาที่ต้นเหตุของอาการ การรักษาโดยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เสริมสร้างภูมิคุ้มกันโรค และการรักษาทางจิตรเวชเพื่อบรรเทาอาการที่มีสาเหตุจากความเครียด

  • หลีกเลี่ยงสิ่งที่ก่อให้เกิดการแพ้ เมื่อตรวจรักษาแล้วทราบว่าแพ้อะไร ให้หลีกเลี่ยงไม่เข้าใกล้สิ่งนั้น
  • การใช้ยาบรรเทาอาการ ใช้ในผู้ป่วยที่ แพ้รุนแรง เช่น Antihistamine,  Decongestant, Corticosteroids, Anticholinergic drug
  • การรับวัคซีน โดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น จะทำการฉีดสารที่แพ้ เข้าร่างกาย ทีละน้อยๆ เพื่อเพิ่มภูมิต้านทาน ใช้เวลาประมาณ 1-2 ปี
  • การผ่าตัด โดย ใช้วิธีนี้ ในรายที่มีอาการผิดปกติกายวิภาคของจมูก

การป้องกัน โรคแพ้อากาศ ภูมิแพ้โพรงจมูก จมูกอักเสบจากภูมิแพ้

  • รักษาสุขอนามัย ที่อยู่อาศัย เครื่องใช้ เสื้อผ้า เครื่องนุ่งห่ม ทำความสะอาดเป็นประจำ
  • เมื่อทราบว่าแพ้อะไร พยายามอย่าเอาตัวไปเข้าใกล้สิ่งที่แพ้ บอกญาติ คนใกล้ชิด ให้คอยเตือน
  • ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ 140 นาที ต่อ สัปดาห์ เป็นอย่างน้อย เพราะเมื่อร่างกายแข็งแรงแล้ว สารภูมิต้านทานจะมากขึ้นด้วย
  • ไม่เครียด พยายามอย่าเครียด หลีกเลี่ยงความเครียด หากิจกรรมทำ ไปเที่ยวต่างจังหวัด ออกกำลังกาย พบปะเพื่อน สังสรรค์
  • หากมีอาการแพ้รุนแรง 2 วันยังไม่หาย ให้รีบพบแพทย์เพื่อทำการตรวจรักษา ป้องกันการเกิดโรคแทรกซ้อน

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง

โรคภูมิแพ้ที่ตา ตาแสบแดง คันอย่าขยี้... โรคภูมิแพ้ที่ตา คือ โรคแบบใด อาการที่พบมีอะไรบ้าง สาเหตุเกิดจากอะไร การรักษาทำได้อย่างไร สามารถป้องกันโรคนี้ได้ไหม เมื่อป่วยเป็นโรคนี้ต้องทำอย่างไร บท...
10 ข้ออ้างยอดนิยม ที่ทำให้เราไม่ออกกำลังกาย... ข้ออ้างเรื่องไม่ออกกำลังกาย มีอะไรบ้าง ทำไมต้องออกกำลังกาย เจ็บเข่าทำอย่างไร ออกกำลังกายแล้วหอบ ผอมอยู่แล้วทำไมต้องออกกำลังกาย จะเริ่มออกกำลังกายทำอย่...
อีเปรี้ยวตลาดแตก สวยสังหาร ปมชีวิตส่งผ่านความรุนแรง... อีเปรี้ยวตลาดแตก เป็น ชื่อที่ได้ยินติดหูในปัจจุบัน เหตุใด ผู้หญิงที่ภายนอกดูดี สวย จนมีแฟนคลับติดตามหลายหมื่นคน ใช้ชีวิตหรูหรา มีของแบรนด์เนม พกเงินที...


โรคต่างๆ

เนื้อหาสุขภาพ

โรคต่างๆ

สมุนไพร

อาหารสุขภาพ

อาการป่วยต่างๆ