โรคอ้วน น้ำหนักตัวเกินมาตราฐาน การรักษา สาเหตุของความอ้วน

โรคอ้วน ( obesity) คือ ภาวะร่างการสะสมไขมันมากผิดปกติ ทำให้น้ำหนักตัวเกินค่ามาตรฐาน สาเหตุและปัจจัยที่ทำให้เกิดโรคอ้วน มีอะไรบ้าง การรักษาโรคอ้วน และ การป้องกันโรคอ้วน

โรคอ้วน โรคจากการกิน สาเหตุโรคอ้วน การรักษาโรคอ้วน

สำหรับโรคอ้วน ซึ่งจะส่งผลเสียต่อสุขภาพ คนอ้วนมักจะมี อาการ เรียกว่า ภาวะล้มเหลวของการเผาพลานในร่างกาย ( Metabolic syndrome )

ภาวะล้มเหลวของการเผาพลานในร่างกาย ( Metabolic syndrome )เกิดจากการขาดภาวะสมดุลของการเผาพลานพลังงาน เรียกง่ายๆว่า ขาดการออกกำลังกาย ทำให้ร่างกายเผาพลานพลังงานได้ไม่ปกติ น้อยกว่าที่ควรจะเป็น เกิดการสะสมของพลังงานรูปแบบต่างๆมากเกินไป ก็เป็นสาเหตุของโรคอ้วนได้อีกทางหนึ่ง

โรคอ้วน ออกเป็น 3 ระดับ เพื่อบอกความรุนแรงของสภาพความอ้วน คือ ปานกลาง รุนแรง และรุนแรงมาก โดยระดับความรุนแรงมาก คือ ค่าดัชนีมวลกายตั้งแต่ 40 ขึ้นไป ผู้ที่เป็น โรคอ้วน จะมีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคต่างๆตามมา ได้แก่

โรคเบาหวาน เบาหวาน การรักษาเบาหวาน สาเหตุของเบาหวานโรคเบาหวานโรคหัวใจ โรคหลอดเลือด โรคไม่ติดต่อโรคหัวใจ
โรคความดัน โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคไม่ติดต่อโรคความดันโลหิตสูงโรคเก๊าท์ เก๊าท์ การรักษาเก๊าท์ โรคข้อและกระดูกโรคเก๊าท์
โรคคอพอกเป็นพิษ โรคไทรอยด์เป็นพิษ โรคระบบต่อมไร้ท่อ โรคไม่ติดต่อโรคต่อมไทรอยด์เป็นพิษไฮเปอร์ไทรอด์ โรคต่อมไร้ท่อ โรคระบบออร์โมน โรคไม่ติดต่อโรคไฮโปไทรอยด์

ค่าดัชนีมวลกาย (Body mass index) หรือ บีเอ็มไอ (BMI) ที่มีค่าตั้งแต่ 25 ถึง 30 เรียกว่า น้ำหนักตัวเกิน และ 30 ขึ้นไปเรียกว่า เป็นโรคอ้วน ทั้งนี้ค่าดัชนีมวลกายของคนปกติคือ18.5-24.9 ส่วนคนที่ต่ำกว่า 18.5 ถือว่าผอมเกินไป การหาค่าดัชนีมวลกาย (BMI) หาได้จาก น้ำหนักตัว (กิโลกรัม) หารด้วย ส่วนสูง (เมตร) ที่ยกกำลังสอง หรือเขียนเป็นสูตรได้ คือ น้ำหนัก/ส่วนสูง²

รู้ได้อย่างไรว่าตัวเองอ้วน นอกจากการชั่งน้ำหนักและวัดส่วนสูงเพื่อหาดัชนีมวลกายแล้ว สามารถสังเกตุที่หน้าท้องหรือพุงของตัวเองได้ เช่นกางเกงที่เคยใส่ได้ไม่สามารถใส่ได้ สังเกตุตัวเองว่าเหนื่อยง่ายกว่าปกติ รู้สึกอึดอัดไม่สบายตัว หรือยืนตรงแล้วใช้มือหยิกที่หน้าท้องหากหยิกได้ก้อนเนื้อให้เริ่มระวังว่าจะเป็นโรคอ้วน อีกทางนึงคือการตรวจค่าความดันโลหิต ค่าน้ำตาลในเลือด และค่าไขมันในเลือด ทั้งนี้การใช้ค่าดัชนีมวลกายจะเป็นวิธีที่แม่นยำที่สุด

สาเหตุของการเกิดโรคอ้วน

สามารถสรุปสาเหตุของโรคต่างๆ ได้ ดังนี้

  • พฤติกรรมการกิน การดำรงชีวิต คนที่เป็นโรคอ้วนจะมีการกินที่มากกว่าคนปกติ โดยอาหารที่กินจะเป็นพวกแป้ง อาหารหวาน อาหารมัน โดยจะมีผักและผลไม้เป็นส่วนน้อย และขาดการออกกำลังกายขยับร่างกาย มักพบในคนที่ต้องทำงานอยู่หน้าคอมพิวเตอร์ คนที่ติดเกมส์ ติดทีวี งานที่ไม่ได้ขยับร่างการ งานที่ทำให้เครียด เมื่อเกิดความเครียดมักจะมีการกินที่มากขึ้นกว่าปกติ
  • กรรมพันธุ์ พบว่าคนที่มีญาติพ่อแม่พี่น้องที่เป็นโรคอ้วนมักจะเป็นโรคอ้วนด้วย อันเนื่องมาจากร่างกายสร้างฮอร์โมนที่ลดความอยากอาหารได้น้อย การเผาพลานพลังงานได้น้อยกว่ปกติ รวมทั้งการใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันของคนในครอบครัว มักจะทานอาหารเหมือนกันๆ ทำกิจกรรมคล้ายๆกัน ทำให้คนในครอบครัวเดียวกันมักจะอ้วนเหมือนๆกัน

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคอ้วน

มีข้อสังเกตุในกลุ่มบุคคล จากพฤติกรรมและความสามารถในการเผาผลาญไขมัน โดยมี ดังนี้

  1. อายุ มักพบว่าคนที่มีอายุมากจะเสี่ยงต่อการเป็นโรคอ้วนมากกว่าคนอายุน้อย อาจจะเพราะเมื่ออายุมากขึ้นกิจกรรมที่จะทำให้ร่างกายขยับจะน้อยลง
  2. ฐานะทางเศรษฐกิจ มักพบว่าที่มีฐานะทางเศรษฐกิจที่ดีมักจะมีโอกาสเสี่ยงเป็นโรคอ้วนมากกว่า อาจจะเพราะการบริโภคอาหารต่างๆมากขึ้น

การรักษาโรคอ้วน

เนื่องจากโรคอ้วนเป็นโรคที่เกิดจากพฤติกรรมการกิน การดำรงชีวิตของผู้ป่วย ดังนั้นการรักษาจะเป็นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้ป่วยเอง แพทย์จะต้องมีการกระตุ้นให้เห็นถึงโทษและข้อเสีย รวมถึงโรคต่างๆที่จะตามมาของการเป็นโรคอ้วน ให้กำลังใจผู้ป่วย การกำหนดเป้าหมายการลดน้ำหนัก แนะนำปริมาณอาหาร ประเภทของอาหารที่ควรบริโภค การออกกำลังกาย ทั้งนี้การรักษาจะต้องค่อยเป็นค่อยไป หากหักโหมเกินไปจะทำให้ผู้ป่วยท้อแท้หมดกำลังใจ กลับมาเป็นโรคอ้วนอีกได้ ในรายที่มีอาการหนักเรื้อรัง อาจจะพิจารณาผ่าตัดประเพาะอาหารให้มีขนาดเล็กลงเพื่อให้บริโภคอาหารได้น้อยลง ผู้ป่วยโรคอ้วนไม่ควรใช้ยาลดความอ้วนใดๆนอกเหนือจากคำสั่งแพทย์เพราะอาจจะเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

ดูแลรักษาตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคอ้วน

  1. อาหารที่รับประทาน จะต้องมีแป้งและไขมันน้อย เพิ่มกากใยให้มากพวกผักผลไม้ให้มาก อาหาร 1 มื้อ ควรมีแป้ง 1 ส่วน เนิ้อสัตว์ 1 ส่วน และผักผลไม้อีก 2 ส่วน หรือ 1:1:2 ปริมาณรวมต้องไม่มากเกินไปให้ทานแต่พออิ่ม
  2. ขยับร่างกายให้มากขึ้น ลดการใช้โทรศัพท์มือถือ การจ้องหน้าจอคอมพิวเตอร์ หันมาทำกิจกรรมอื่นๆมากขึ้น เช่นการทำสวน การกวาดบ้าน ถูบ้าน ล้างจาน ซักผ้า ออกไปเล่นกับลูกหลานที่สวนสาธารณะเป็นต้น
  3. วิธีการกิน ผู้ป่วยควรจะเปลี่ยนวิธีการกินให้ค่อยๆเคี้ยวอาหาร อาจจะนับครั้งการเคี้ยว 1 คำเคี้ยวประมาณ 20-30 ครั้ง จะช่วยทำให้อิ่มได้เร็วขึ้น
  4. หมั่นออกกำลังกายให้มากขึ้น ในผู้ป่วยที่น้ำหนักตัวมากอาจจะเริ่มจากการเดิน เมื่อให้ร่างการค่อยๆปรับการหายใจ แล้วค่อยหันมาวิ่งช้าๆ หรือ อาจจะออกกำลังกายเป็นกลุ่ม เช่นการเล่นกีฬาที่เล่นเป็นทีม เพื่อให้ไม่เบื่อการออกกำลังกาย โดยปกติควรออกกำลังกายให้ได้ สัปดาห์ละ 140 นาที แต่อย่าหักโหมจนเกินไปจนเกิดอาหารบาดเจ็บเพราะจะทำให้ท้อแท้ไม่อยากออกกำลังกายอีก
  5. คนรอบข้างควรให้กำลังใจ ไม่ชวนกินอาหารบุฟเฟ่ ไม่ซื้อขนมหวานไว้ในตู้เย็น หากหิวจนทนไม่ไหวให้กินผลไม้แทนขนมหวาน
  6. หลีกเลี่ยงความเครียด ไม่ควรทำงานหนักมากจนเครียดเกินไป ปล่อยวาง ฝึกจิตใจให้เข้มแข็ง
  7. ไม่ซื้อยาลดความอ้วนกินเอง เพราะยาลดความอ้วนต่างๆมักมีผลข้างเคียงต่างๆ เช่นระบบประสาท การทำงานของตับ การทำงานของหัวใจ อาจจะทำให้เสียชีวิตได้

การป้องกันการเกิดโรคอ้วน

หมั่นช่างน้ำหนักเพื่อคำนวณค่าดัชนีมวลกาย หากมีค่าเพิ่มขึ้นใกล้จะเป็นโรคอ้วน ควรลดการกินตามวิธีต่างๆที่กล่าวมา รวมทั้งออกกำลังกายเป็นประจำสม่ำเสมอ และตรวจสุขภาพประจำปีทุกปี

บทความเกี่ยวกับโรคอ้วนและการลดน้ำหนัก


ถุงสายรุ้ง ถุงกระสอบ ขายถุงกระสอบ ขายถุงสายรุ้ง
ขายถุงกระสอบ ย้ายหอ ย้ายบ้าน ต้องการถุงกระสอบใส่ของ ราคาโรงงาน
ติดต่อ ทรัพย์ทวี Line Id : nongnlove


สมุนไพร คือ ยาที่ได้จากธรรมชาติ นำมาใช้รักษาโรค และ บำรุงร่างกาย สมุนไพรจากพืช นำส่วนประกอบต่างๆของพืชมาทำเป็นยา ได้แก่ ใบ ดอก ผล เปลือกผล เมล็ด เปลือกเมล็ด ราก หัว ต้น แก่น กระพี้ เนื้อไม้ เปลือกไม้ เป็นต้น
หมามุ่ย เม็ดหมามุ่ย เมล็ดหมามุ่ย ต้นหมามุ่ย
หมามุ่ย
หญ้าแพะหงี่ สมุนไพรหญ้าแพะหงี่ Horny goat weed ยาหญ้าแพะหงี่
หญ้าแพะหงี่
ว่านชักมดลูก สมุนไพรชักมดลูก ยาว่านชักมดลูก ต้นว่านชักมดลูก
ว่านชักมดลูก
มะเขือเทศ สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรถคุณของมะเขือเทศ
มะเขือเทศ
ม้ากระทืบโรง สมุนไพรม้ากระทืบโรง ยาม้ากระทืบโรง ยาดองม้ากระทืบโรง
ม้ากระทืบโรง
โสม โสมเกาหลี โสมขาว สมุนไพรโสม
โสม
กวาวเครือขาว กวาวเครือ หัวกวาวเครือขาว สมุนไพรกวาวเครือขาว
กวาวเครือขาว
โด่ไม่รู้ล้ม ว่านโด่ไม้รู้ล้ม สมุนไพร สมุนไพรไทย
โด่ไม่รู้ล้ม
แนะนำโรคน่าสนใจ
โรคมะเร็ง มะเร็งตับ โรคตับ โรคมะเร็งตับ
โรคมะเร็งตับ
โรคมะเร็งปอด โรคมะเร็ง โรคระบบทางเดินหายใจ โรคไม่ติดต่อ
โรคมะเร็งปอด
มะเร็งลำไส้ใหญ่ โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ โรคระบบทางเดินอาหาร โรคมะเร็ง
โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่
มะเร็งต่อมน้ำเหลือง คอบวม โรคมะเร็ง โรคระบบต่อมไร้ท่อ
โรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง
มะเร็งเม็ดเลือดขาว โรคมะเร็ง โรคไม่ติดต่อ โรคระบบเลือด
โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว
มะเร็งกระเพาะอาหาร โรคมะเร็ง โรคระบบทางเดินอาหาร โรคไม่ติดต่อ
โรคมะเร็งกระเพาอาหาร