ตำลึง คือ สมุนไพร ที่มีสรรพคุณ รักษาเบาหวาน ช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือด ช่วยชะลอความแก่ มีสารต้านอนุมูลอิสระ มีสารต้านการเกิดมะเร็ง มีธาตุอาหารมากมาย ที่ช่วยบำรุงระบบกระดูก ระบบไหลเวียนโลหิต บำรุงระบบระสาท บำรุงระบบทางเดินอาหาร ตำลึง ใบตำลัง สมุนไพรตำลึง ยอดตำลึงบำรุงระบบสายตา แก้พิษต่างๆ บรรเทาอาการปวด ป้องกันการเกิดตะคริว ลดอาการคัดอาการแพ้ที่ผิวหนัง แก้อาการวิงเวียนศีรษะ บทความนี้จะรวบรวม สรรพคุณ และ ประโยชน์ ของตำลึง มาให้ทราบกัน

ชื่อวิทยาศาสตร์ของตำลึง คือ Coccinia grandis (L.) Voigt อยู่ในวงศ์เดียวกับพืชตระกูลแตง (CUCURBITACEAE) ชื่อสามัญ คือ Ivy gourd ชื่อท้องถิ่นตามพื้นที่ คือ ตำลึง, สี่บาท (ท้องถิ่นภาคกลาง), ผักแคบ (ท้องถิ่นภาคเหนือ), ผักตำนิน (ท้องถิ่นภาคอีสาน), แคเด๊าะ (ภาษาถิ่นจังหวัดแม่ฮ่องสอน) โดยจัดตำลึงเป็น สมุนไพร ประเภท พืชล้มลุก ไม้เลื้อย มีมือเกาะ มีใบลักษณะคล้ายรูปหัวใจ มีดอกสีขาว รูประฆัง มีทั้งดอกเดี่ยวและดอกคู่

คุณค่าทางอาหารของตำลึง 

เนื่องจากตำลึง นิยมใช้ส่วนใบมาบริโภคและใช้ประโยชน์ คุณค่าทางอาหารส่วนใบ 100 กรัม ทั้งในใบและยอดอ่อน ประกอบด้วย พลังงาน 35 Kcal โปรตีน กากใย วิตามินA วิตามินB1 วิตามินB2 วิตามินB3 วิตามินC ธาตุCa ธาตุP และธาตุFe สารเบตาแคโรทีน  ช่วยชะลอวัย และต้านอนุมูลอิสระ

สรรพคุณของตำลึง

นอกจาก ตำลึง จะเป็นผักที่ใช้บริโภคเป็นอาหาร โดยสามารถทำเมนูอาหารต่างๆได้มากมาย เช่น แกง ผัด ต้มต่างๆ ยังมีสรรพคุณที่เป็นสมุนไพรไทย ได้แก่

  • มีสารชะลอความแก่ โดยมีสารต้านอนุมูลอิสระ ทำให้เซลล์เกิดการเสื่อมช้าลง ทำให้ดูอ่อนกว่าวัย
  • มีสรรพคุณช่วยซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอของร่างกาย ช่วยเนื้อเยื่อ กล้ามเนื้อให้หายจากการอักเสบ ฟื้นตัวได้เร็วขึ้น
  • มีสารต้านการเกิดมะเร็ง ช่วยป้องกันการเกิดมะเร็งได้ดี
  • มีสรรพคุณเป็นรักษาโรคเบาหวานได้ดี โดยใช้ต้มให้ได้น้ำตำลึง หรือ บีบคั้นสดทำให้น้ำตำลึงออกมา ใช้ดื่มเช้าเย็นวันละสองรอบ ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดลดลงมาก ป้องกันการเกิดเบาหวานได้ดี
  • เนื่องจากตำลึงมีธาตุเหล็กสูงจึงสามารถช่วยป้องกันโรคโลหิตจาง โดยการบริโภคใบ หรือ ดื่มน้ำใบตำลึกก็ได้ผลเช่นเดียวกัน
  • ช่วยบำรุงระบบไหลเวียนโลหิต ให้หัวใจทำงานได้เป็นปกติ ลดการเกิดไขมันอุดตันในเส้นเลือด หรือ เส้นเลือดในสมองแตกได้ดี
  • ในใบตำลึงมีธาตุแคลเซียมสูงทำให้ผู้บริโภคมีความแข็งแรงของกระดูกและฟัยมากขึ้น
  • พบว่ามีวิตามินเอมาก ทำให้ดีต่อระบบสายตา การมองเห็น บำรุงประสาทจอรับภาพ ลดความเสี่ยงของการเกิดโรคจอประสาทตาเสื่อม แก้อาการตาฝ้า เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องนั่งอยู่หน้าคอมพิวเตอร์นาน ๆ และสายตาอ่อนล้าจากการใช้งานสายตาในที่กลางแจ้งนาน
  • บำรุงระบบเลือดและการไหลเวียนโลหิต สร้างความแข็งแรงกับหลอดเลือดเพิ่มความยืดหยุ่น ทำให้เส้นเลือดไปเปราะแตกได้ง่าย ลดการตีบตันได้ดี
  • ลดการเกิดโรคเลือดออกตามไรฟันเพราะมีวิตามินซีสูง
  • แก้อาการร้อนใน ดับร้อนภายในร่างกายได้ดี ลดอาการไข้  เป็นสมุนไพรธาตุเย็น ใช้ปรับสมดุลธาตุในร่างกาย
  • แก้อาการคลื่นไส้ อาเจียน วินเวียนศีรษะ
  • บรรเทาอาการตาแดง แสบตา เจ็บตา ปวดรอบๆดวงตา
  • แก้อาการแพ้อาหารเพราะรับประทานของผิดสำแดง โดยใช้เถาต้มเป็นยาดื่มลดอาการได้ดี
  • ลดอาการผิดปกติกับระบบทางเดินอาหาร เช่น ท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด แน่นท้อง แก้โดยการรับประทานใบสด ช่วยลดอาการได้ดี
  • ใช้ส่วนเปลือกรากและ หัว เพื่อเป็นยาถ่าย ยาระบาย ช่วยระบายท้องได้ดี
  • ขับสารผิดในระบบทางเดินอาหาร โดยเฉพาะในลำไส้
  • ใช้ส่วนใบสามารถป้องกันอาการท้องผูกได้ดี ทำให้ขับถ่ายเป็นปกติ
  • ช่วยลดอาการแพ้ ลดอาการผื่นบริเวณผิวหนัง โดยใช้ใยสดตำมาทาบริเวณที่เกิดอาการ
  • บรรเทาอาการคันหรืออักเสบ จากแมลงสัตว์กัดต่อย หรือจากพืชที่ทำให้เกิดอาการคัน อาการแพ้ระอองเกสรพืชต่างๆ เกิดผื่นที่ผิวหนัง ใช้ใบสดหนึ่งกำมือตำและใช้ทาบริเวณที่เกิดอาการ
  • แก้ฝีพิษและฝีแดง แก้อักเสบ ดับพิษต่าง ๆ
  • ใช้รักษาแผลสด แผลผุพอง ใช้ใบสดและรากตำและประคบบริเวณที่มีแผล บรรเทาอาการปวดแสบปวดร้อน และช่วยทำให้แผลหายเร็ว
  • ใช้แก้โรคหิด โดยใช้เมล็ดตำลึง ตำผสมน้ำมันมะพร้าว นำมาทาบริเวณที่เป็น ลดอาการได้ดี
  • สามารถใช้รักษาโรคงูสวัด และโรคเริม โดยใช้ใบสด 2 กำมือ (ล้างด้วยน้ำสะอาดก่อนนำมาใช้) ผสมให้เข้ากันกับพิมเสน หรืออาจจะใช้ดินสอพองแทนก็ได้ 1 ต่อ 4 ส่วน นำมาพอกบริเวณที่เกิดอาการ ช่วยบรรเทาและทำให้หายเร็วขึ่น
  • รับประทานตำลึงเป็นประจำช่วยป้องกันการเป็นตะคริวได้ดี

ประโยชน์ของตำลึง 

นอกจากจะใช้รับประทานเป็นอาหารแล้ว ยังมีประโยชน์ด้านอื่นๆอีกมากมาย ได้แก่

  • ใช้เป็นยาดับกลิ่นกาย ช่วยทำให้ไม่มีกลิ่นกายเหม็น  นำมาตำผสมกับปูนแดงให้เข้ากัน แล้วทาบริเวณรักแร้ หรือจุดซ่อนเร้น ที่ทำให้เกิดกลิ่นอับ
  • ใช้เป็นครีมทรีตเม้นต์ทำให้ผิวหน้าสดใส ดูเต่งตึง โดยใช้ยอดตำลึงครึ่งกำมือ และ ผสมกับน้ำผึ้งแท้ครึ่งถ้วย แล้วปั่นให้ละเอียดในโถ แล้วนำมาพอกที่หน้า ทิ้งไว้ประมาณ 20 นาทีแล้วล้างออก
  • ใช้ยอดและใบกินเป็นผักสด อาจจะลวกหรือต้มจิ้มกินกับน้ำพริก นอกจากนั้นใช้ในการประกอบอาหารได้หลายอย่าง เมนูตำลึง เช่น แกงจืด ต้มเลือดหมู แกงเลียง ก๋วยเตี๋ยว ผัดไฟแดง ไข่เจียว และเมนูอื่นๆอีกมากมาย
  • ผลอ่อนของตำลึงนำมากินกับน้ำพริก หรือจะนำมาดองกิน ส่วนผลสุกมีรสอมหวาน กินได้เช่นกัน
  • ใช้เป็นยารักษาตาไก่ ที่เป็นพยาธิ มีหนองขาวและแข็งภายในของเปลือกตา อย่างแรกให้พลิกเอาหนองขาวแข็งออกจากตาไก่ก่อน แล้วใช้เถาตำลึงแก่ ๆ มาตัดเป็นท่อน ๆ แล้วใช้ปากเป่าด้านหนึ่งจนเกิดฟอง หลังจากนั้นให้เอามือเปิดเปลือกตาไก่ออกแล้วเอาฟองที่ได้หยอดตาไก่วันละครั้งจนหายดี

ลิ้นงูเห่า คือ สมุนไพร ที่มีสรรพคุณ รักษาโรคมะเร็ง มีฤทธิ์ต้านมะเร็ง ยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง เช่น มะเร็งตับ และมะเร็งลำไส้ สามารถต้านทานโรคที่มีสาเหตุจากไวรัส เชื้อแบคทีเรีย และจุลินทรีย์ต่างๆ แก้อาการอักเสบต่างๆ บำรุงระบบทางเดินลิ้นงูเห่า หญ้าลิ้นงูเห่า สมุนไพรลิ้นงูเห่า ยาลิ้นงูเห่าอาหาร ช่วยให้เจริญอาหาร บำรุงร่างกาย และอวัยวะต่างๆภายใน แก้ท้องผูกท้องเฟ้อ รักษาอาการท้องเสีย แก้ฝีต่างๆ ลดไข้ได้ดี ใช้รักษาแผลสดต่างๆ ให้สมานเร็วขึ้น บทความนี้จะรวบรวม สรรพคุณ และประโยชน์ของลิ้นงูเห่ามาให้ทราบ

ชื่อวิทยาศาสตร์ของลิ้นงูเห่า

คือ  Oldenlandia corymbosa L. จัดอยู่ในวงศ์เข็ม ( Rublaceae ) มีสามัญ คือ Diamnel flower มีชื่อท้องถิ่มภาษาจีน ได้แก่ จุ่ยจี้เช่า จั่วจิเช่า สุ่ยเฉียบฉ่าว สุ่ยเซี่ยนเฉ่า เสอเสอเฉ่า ผู้ค้นพบ คือ  Car von Linnaeeus ค.ศ. 1753 พบได้ในประเทศเขตร้อน ทั้งในทวีปเอเชีย แอฟริกา และอเมริกา ในประเทศไทย พบแพร่กระจายได้ในทุกภาคทั่วไป

ลักษณะพฤกษศาสตร์ของลิ้นงูเห่า

หญ้าลิ้นงู เป็น สมุนไพร ประเภท พืชไม้ล้มลุก อายุปีเดียว มีขนาดเล็ก ลักษณะลำต้น ประเภทกึ่งเลื้อย ลำต้นสามารถแตกกิ่งเป็นพุ่มได้ ลำต้นสามารถเลื้อยยาวได้ ลำต้นมีขนาดเล็ก มีรูปค่อนข้างเป็นทรงเหลี่ยม ผิวลำต้นมีความเกลี้ยง สีเขียวออกสด และมีขนเล็กๆสั้นๆปกคลุม ทั่ว ลักษณะใบ เป็นใบเดี่ยว 2 ใบ ตรงข้ามกันบริเวณข้อปล้อง ใบไม่มีก้านใบ ลักษณะดอก เป็นช่อ แตกออกมาตามซอกใบบริเวณปลายกิ่ง แต่ละช่อมีดอกประมาณ 3-5 ดอก มีฐานกลีบที่เชื่อติดกัน ส่วนปลายกลีบแหลม ลักษณะผล เป็นรูปถ้วย ผลอ่อนมีสีเขียว เมื่อแก่มีสีเขียว เมล็ดที่มีขนาดค่อนข้างเล็ก รูปร่างจะเป็นเหลี่ยม เปลือกของเมล็ดมีสีน้ำตาลอมดำ

สรรพคุณของลิ้นงูเห่า

ลิ้นงูเห่า จัดอยู่ในตำราแพทย์แผนไทยโบราณ มีสรรพคุณบำรุงระบบต่างๆในร่างกายมากมาย ใช้รักษาโรคต่างๆได้มากมาย ได้แก่

  • ต้านการเจริญของเซลล์มะเร็งได้ และ รักษาโรคมะเร็งหลายชนิดได้ อาทิเช่น มะเร็งตับ และมะเร็งลำไส้ และยังสามารถป้องกันการเกิดเนื้องอกต่างๆ
  • ใช้รักษาลำไส้อักเสบได้ดี
  • รักษาไข้มาลาเรียได้ดี
  • สามารถลดอาการไข้ บรรเทาไข้ได้
  • แก้ฝีต่างๆได้ดี
  • ใช้รักษาอาการท้องเสียให้หยุดถ่ายได้ดี
  • ช่วยย่อยอาหาร ลดอาการแน่นท้อง
  • ช่วยเจริญอาหาร ช่วยรักษาผู้ที่มีร่างกายซูบผอม
  • ช่วยรักษาท้องผูก ท้องอืด
  • ใช้เป็นยาถ่ายและขับพยาธิ
  • ใช้ต่อมทอมซิลอักเสบ และแก้ติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจ
  • ช่วยรักษาหลอมลมอักเสบ ให้หายปกติได้
  • รักษาแผลสด แผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวกได้ดี ให้หายเร็วขึ้น

ประโยชน์ของลิ้นงูเห่า

  • มีการสกัดสารจากหญ้าลิ้นงู และสมุนไพรอื่น แล้วมีการนำมา ทดสอบความเป็นพิษต่อเซลล์มะเร็ง พบว่า สารสกัดที่ได้นั้นสามารถเกิดความเป็นพิษต่อเซลล์มะเร็งได้ดี อนาคตจึงจะมีการนำมาผลิตเป็นยารักษาโรคมะเร็ง
  • ต้มน้ำดื่มรับประทาน โดยใช้ปริมาณ 1 กำมือ มาต้มในน้ำสะอาด ปริมาตร 1 ลิตร ตั้งให้เย็น และใช้ดื่มเป็นยาบำรุงร่างกาย
  • ใช้สำหรับอาบน้ำ เพื่อรักษาโรคผิวหนัง และต้านเชื้อจุลินทรีย์บนผิวหนัง ใช้ประมาณ 5-10 กำมือ ต้มในน้ำประมาณ 8-10 ลิตร เพื่อชะล้างร่างกาย ลดการเกิดโรคผิวหนังจากเชื้อรา ดับกลิ่นกาย
สมุนไพร คือยาที่ได้จากธรรมชาติ ใช้ในการรักษาโรคและบำรุงร่างกาย สมุนไพรที่ได้จากพืช จะใช้ส่วนต่างๆของพืช เช่น ใบ ดอก ผล เปลือกผล เมล็ด เปลือกเมล็ด ราก หัว ต้น แก่น กระพี้ เนื้อไม้ เปลือกไม้ เป็นต้น
หมามุ่ย เม็ดหมามุ่ย เมล็ดหมามุ่ย ต้นหมามุ่ย
หมามุ่ย
หญ้าแพะหงี่ สมุนไพรหญ้าแพะหงี่ Horny goat weed ยาหญ้าแพะหงี่
หญ้าแพะหงี่
ว่านชักมดลูก สมุนไพรชักมดลูก ยาว่านชักมดลูก ต้นว่านชักมดลูก
ว่านชักมดลูก
มะเขือเทศ สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรถคุณของมะเขือเทศ
มะเขือเทศ
ม้ากระทืบโรง สมุนไพรม้ากระทืบโรง ยาม้ากระทืบโรง ยาดองม้ากระทืบโรง
ม้ากระทืบโรง
โสม โสมเกาหลี โสมขาว สมุนไพรโสม
โสม
กวาวเครือขาว กวาวเครือ หัวกวาวเครือขาว สมุนไพรกวาวเครือขาว
กวาวเครือขาว
โด่ไม่รู้ล้ม ว่านโด่ไม้รู้ล้ม สมุนไพร สมุนไพรไทย
โด่ไม่รู้ล้ม
ถั่งเช่า ตังถั่งเช่า สมุนไพร สมุนไพรจีน
ถั่งเช่า
โรคและการรักษาโรค คือ ความผิดปกติของร่างกายที่ส่งผลต่อร่างกายและจิตใจ โรคต่างๆ เป็นอย่างไร อาการของโรค การรักษาโรค ชนิดของโรค
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคอ้วน
โรคอ้วน
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคหัวใจและหลอดเลือด
โรคหัวใจและหลอดเลือด
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคระบบประสาทและสมอง
โรคระบบประสาทและสมอง
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคตา
โรคตา
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคหูคอจมูก
โรคหูคอจมูก
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคทางเดินอาหาร
โรคระบบทางเดินอาหาร
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคทางเดินหายใจ
โรคระบบทางเดินหายใจ
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคติดเชื้อ
โรคติดเชื้อ
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคติดต่อ
โรคติดต่อ
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคระบบฮอร์โมน
โรคระบบต่อมไร้ท่อ
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคไต
โรคไต
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคข้อและกระดูก
โรคข้อและกระดูก
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคภูมิแพ้
โรคภูมิแพ้
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคมะเร็ง
โรคมะเร็ง
โรค การรักษาโรค โรคต่างๆ โรคในช่องปาก
โรคในช่องปาก